Xã luận báo Mainichi: Ngoại giao Nhật Bản đang đứng trước ngã tư đường.

Bài báo này phân tích khá …hay! Ngoại giao mang tính “chiến lược, hợp lí” đi kèm với quan hệ đồng minh với Mĩ – Đấy cũng có thể là một gợi ý cho trường hợp Việt Nam.

 

 

 

Ngày mai mùng 8 là ngày tròn 60 năm nước  Nhật bại trận  tiến một bước tới độc lập bằng việc kí vào Hiệp ước hòa bình Sanfrancisco. Hiệp ước An ninh Mĩ Nhật cũng được kí vào cùng một ngày. Trong bối cảnh chiến tranh lạnh Đông-Tây con đường của cựu thủ tướng Yoshida Shigemoto chọn lựa-trở thành một thành viên của phương Tây với minh chủ là Mĩ- đã trở thành nền tảng cho sự ổn định và hòa bình của Nhật về sau.

 

Môi trường quốc tế mà Nhật Bản bị lôi kéo vào trước những năm 60 đã ở vào thời kì chuyển đổi. Sức mạnh quốc gia của Mĩ suy yếu dẫn tới sự đa cực hóa và Trung Quốc phục hưng  trở thành một cường quốc kinh tế. Ở Thái Bình Dương hai nước Mĩ-Trung đã triển khai trò chơi quyền lực một cách quyết liệt. Sự nổi lên của Nga và Ấn Độ, tình thế trên bán đảo Triều Tiên, châu Á Thái Bình Dương, đặc biệt là trật tự quốc tế Đông Á sẽ đi về đâu là điều khó nhận biết. Có thể nói ngoại giao Nhật Bản hiện tại đang ở vào tình huống vô cùng khó khăn.

Bộ trường ngoại giao Genba Koichiro, người cầm bánh lái ngoại giao trong chính quyền Noda Yoshihiko vừa nhấn mạnh rằng trong ngoại giao điều quan trọng là tư duy “mang tính chiến lược, hợp lý” vừa cho biết việc giảm thiểu tối đa nguy cơ ở Đông Á là rất quan trọng. Chúng tôi cũng có chung nhận thức như thế.

Đối với Nhật Bản-nước bị đặt trong áp lực quân sự của Trung Quốc và sự đe dọa bằng hạt nhân của Bắc Triều Tiên  thì sự lựa chọn mang tính “chiến lược, hợp lí” và  sự tăng cường duy trì đồng minh Nhật-Mĩ  là khẩn thiết và là giải pháp duy nhất. Ở ý nghĩa như thế Đảng dân chủ cần phải  tổng kết chu đáo những thất bại  ngoại giao hai năm qua và dốc toàn lực để hồi phục quan hệ tin cậy với nước Mĩ.

Mặt khác, đối với tỉnh Okinawa, nơi phải gánh trên vai gánh nặng quá sức từ các căn cứ quân sự Mĩ thì tình hình hiện tại khi việc di chuyển sân bay Futenma đang treo lơ lửng đã vượt qua phạm vi mang tính “hợp lí” có thể cho phép. Cần phải tự nhận thức được rằng nếu không có sự thông cảm và hợp lực của Okinawa thì tính chiến lược của đồng minh Nhật-Mĩ sẽ bị  chao đảo lớn.

Giảm thiểu tối đa mối nguy cơ ở Đông Á đang là vấn đề cấp bách.  Trong vấn đề đảo Senkaku và Takeshima tư thế nhất quán trong thái độ kiên quyết của thủ tướng với tư cách là quốc gia có chủ quyền là đương nhiên nhưng điều quan trọng là việc kiểm soát nguy cơ một cách thận trọng và chú ý sâu sắc  để không làm bùng cháy ngọn lửa chủ nghĩa dân tộc. Mong rằng cả Trung Quốc và Hàn Quốc đều chia sẻ tư duy này khi coi đó là vì lợi ích quốc gia của các bên.

Việc tăng ODA vốn đang tiếp tục giảm và tham gia tích cực vào các hoạt động duy trì hòa bình (PKO) cũng là thứ không thể thiếu để đưa ra thông điệp ngoại giao. Thế giới cũng sẽ cần đến nước Nhật phục hưng từ thảm họa động đất và tham gia vào cộng đồng quốc tế.

60 năm kẻ từ khi kí hiệp ước hòa bình, nếu là con người thì đã có lễ mừng sinh nhật lần thứ 60. Tuy nhiên không thể nói rằng nước Nhật hiện nay có tư thế trong tư cách là quốc gia đã trưởng thành tương đương với tuổi tác. Do sự hỗn loạn về chính trị và sự trì trệ về kinh tế mà sự hiện diện của Nhật Bản đang suy thoái trầm trọng. Chúng tôi mong rằng chính quyền Noda sẽ nhận thức được nước Nhật đang đứng trước ngã tư con đường lịch sử kể từ khi hội nhập trở lại cộng đồng quốc tế và xây dựng lại vị thế của Nhật trong lòng thế giới.

 

 Nguyễn Quốc Vương dịch từ báo Mainichi