Xã luận báo Mainichi: Hãy nói về Nhật Bản trong lòng thế giới


Những ngày cực kì quan trọng đối với ngoại giao Nhật Bản sau trận động đất lớn đông Nhật Bản sắp bắt đầu tại New York.

Thủ tướng Noda Yoshihiko vào đầu tuần tới sẽ rời Nhật Bản lên đường tham dự các cuộc họp cấp cao liên quan tới an toàn năng lượng hạt nhân và tham dự cuộc họp tại Đại hội đồng Liên hợp quốc. Ngoài ra thủ tướng Noda cũng  sẽ hội đàm với các yếu nhân như tổng thống Mĩ Obama, tổng thống Hàn Quốc Lee Myung Bak. Đây không chỉ là sự xuất hiện lần đầu về mặt ngoại giao của thủ tướng Noda mà nó còn là vũ đài quốc tế quan trọng để thủ tướng lần đầu tiên sau trận động đất thông qua Liên hợp quốc chuyển ra toàn thế giới thông điệp của mình. Thêm nữa, hội đàm cấp cao Mĩ- Nhật sẽ phải là cơ hội để sửa đổi mối quan hệ đồng minh Mĩ-Nhật đang có vẻ đình trệ và đưa nó trở lại quỹ đạo bình thường.

Chúng tôi mong rằng thủ tướng Noda với tư cách là đại biểu của quốc dân Nhật Bản sẽ bày tỏ lòng biết ơn tới những nước đã giúp đỡ đồng thời thể hiện cho được quyết tâm mạnh mẽ trong việc phục hưng nước Nhật sau động đất và sự cố hạt nhân. Và chúng tôi cũng mong thủ tướng sẽ tích cực thảo luận với tổng thống Obama và tổng thống Lee về vấn đề Nhật-Mĩ-Hàn cần phải làm gì để giữ gìn sự ổn định của khu vực Đông Á và Tây Thái Bình Dương. Việc chuyển ra cộng đồng thế giới thông điệp Nhật Bản sẽ thoát ra khỏi tình trạng hướng nội sau trận động đất, chuyển  sang hướng ngoại, đồng hành với thế giới là việc quan trọng nhất của ngoại giao Nhật Bản hiện nay.

Ngoại giao Nhật Bản sau động đất trên thực tế gần như là tê liệt chức năng và đã không thể hoạt động một cách tích cực. Do nhu cầu cần phải có nguồn tài chính để phục hưng mà nguồn ODA bị cắt giảm đã làm cho sự  đóng góp của Nhật Bản vào cộng đồng quốc tế suy giảm. Trong sự cố nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1 của công ty Điện lực Tokyo, sự bất minh và chậm trễ trong công bố thông tin liên quan đến ô nhiễm phóng xạ đã thu hút sự phê phán của các nước trên thế giới. Cho dù thế giới tập trung chi viện, giúp đỡ, đồng cảm với thái độ của những người bị hại thì  sự tín nhiệm đối với chính phủ Nhật Bản đã bị tổn hại.

Hình ảnh một khi đã bị tổn hại thì không thể phục hồi một sớm một chiều. Tuy nhiên để hồi phục lòng tin từng chút một và làm thay đổi sự đánh giá của thế giới thì Nhật Bản chỉ còn cách tiến hành các hoạt động cống hiến quốc tế. Thủ tướng Noda trong bài diễn văn bày tỏ niềm tin của mình đã nói: “Để lấy lại “hi vọng” và “tự hào” của người Nhật thì tuyệt đối không thể rơi vào “hướng nội” mà phải có cái chí vẫy vùng nơi thế giới”. Chúng tôi mong rằng trong bài diễn thuyết tại Đại hội đồng Liên hợp quốc thủ tướng sẽ thể hiện được sự giác ngộ ý chí ấy bằng hàng động và lời nói. Có rất nhiều việc Nhật Bản có thể làm như phát huy ODA, hoạt động duy trì hòa bình quốc tế ở nam Sudan, giúp đỡ giải quyết nạn đói ở Somali…Nhật Bản,  nước đã nhận được rất nhiều sự  giúp đỡ từ quốc tế lần này để trợ giúp quốc tế cần phải thể hiện tư thế càng làm được nhiều việc càng tốt.

Ngay trong cả hội đàm Nhật-Mĩ chúng tôi cũng mong thủ tướng sẽ thể hiện ý thức về một Nhật Bản trong lòng thế giới. Việc không có một thủ tướng  có kiến thức và tầm nhìn về sự nổi lên của Trung Quốc và tương lai của Đông Á và có khả năng thảo luận chiến lược với Mĩ về sự đảm bảo an ninh của khu vực này đã làm suy yếu đồng minh Nhật-Mĩ. Chắc chắn rằng nếu như cuộc đàm phán cấp cao chỉ dừng lại ở việc bàn thảo địa điểm di chuyển sân bay Futenma thì nó sẽ làm cho nước Mĩ thất vọng.

 

Nguyễn Quốc Vương   dịch từ báo Mainichi.