Truyền thông nước ngoài phân tích lý do Murakami Haruki không giành được giải Nobel

Thiếu tính chính trị ở Murakami Haruki

Việc công bố những người nhận giải Nobel bắt đầu từ ngày mùng 7. Trước tiên là giải Nobel dành cho y-sinh học và theo dự kiến giải Nobel văn học sẽ được công bố vào khoảng từ ngày 10 đến ngày 17.

Theo Ladbrokes- tổ chức cá cược của nước Anh thì người có khả năng đạt giải Nobel văn học cao nhất là Murakami Haruki với tỉ lệ cá cược là 3. Người đứng thứ hai là tác giả Mĩ-Joyce Carol Oates với tỉ lệ cá cược là 6 (cả hai số liệu này đều tính đến thời điểm 19 giờ ngày mùng 7 theo giờ Nhật Bản)

Murakami rất nổi tiếng với vai trò là người đi đầu của dòng văn học hậu hiện đại và tác phẩm của ông hiện đã được dịch ra hàng chục thứ tiếng trên thế giới. Tác phẩm của Murakami  được đánh giá cao và có các độc giả yêu mến cuồng nhiệt ở cả trong và ngoài Nhật Bản. Trước đó ông đã từng nhận giải tưởng Zerusalem và Franz Kafka.

Tác giả luôn được yêu mến

Tạp chí Wall Street cho biết tác phẩm của Murakami luôn bán chạy trong bối cảnh ngành xuất bản sa sút doanh số bán ra. Gần đây tác phẩm  “Shikisai o motanai tazakitsukuruto, Kareno Junsrei no toshi” (“Colorless Tsukuru Tazaki and His Years of Pilgrimage) xuất bản vào tháng 4 trong vòng 1 tháng đầu tiên đã bán được trên 1 triệu bản. Bản tiếng Anh dự định sẽ ra đời vào năm 2014.

Tạp chí này cũng dẫn lời Matsushita  Tsuneo, phó giám đốc cửa hàng sách Sangensho ở khu phố Jinbo-Tokyo cho biết vào ngày công bố  tác phẩm trong tháng 4 để đáp ứng nhu cầu của các fan cuồng nhiệt muốn nhanh chóng có trong tay ấn phẩm mới, cửa hàng đã phải mở cửa sớm hơn dự định 3 giờ đồng hồ. Ông cũng cho biết: “Tiểu thuyết của Murakami khi so sánh với tác phẩm của các tác giả khác thì bán rất chạy”, “Ông ấy  nếu cứ khoảng từ 3 đến 5 năm lại tung ra ấn phẩm mới thì chắc chắn sẽ giành được sự yêu mến”. Về giải thưởng Nobel năm nay ông tỏ vẻ kì vọng: “nếu như ông ấy giành giải thưởng thì chắc người ta sẽ lại có mối quan tâm mới tới cả những tác phẩm đã xuất bản trong quá khứ”.
Lý do không nhận được giải Nobel

Murakami cho đến nay đã nhiều lần trở thành ứng cử viên của giải thưởng Nobel nhưng chưa một lần được giải. Vào năm 2012 ông cũng trở thành ứng cử viên nặng ký nhưng người nhận giải lại là Mạc Ngôn của Trung Quốc. Tạp chí Wall Street đã giới thiệu sự so sánh ông với hai người Nhật  từng nhận giải thưởng Nobel  là Kawabata Yasunari (1968) và Oe Kenzaburo (1994) của giáo sư  Usami Takeshi làm việc tại Khoa văn học đại học Chuo.

Theo giáo sư Usami thì nếu như trong tác phẩm của Oe có đề cập đến sự xung đột của những người thuộc nhóm thiểu số trong xã hội hay vấn đề nguyên tử tức là các vấn đề chính trị-xã hội thì ở tác phẩm của Murakami hiếm khi nhìn thấy các yếu tố như thế. Vì vậy tác phẩm của ông được nhìn nhận như là thiếu tính mục đích hay tính chủ đề mạnh mẽ và đó có thể là một trong những lý do ông không giành được giải Nobel.

Trên thực tế Murakami cho đến nay rất ít khi xuất hiện ở bên ngoài công chúng và hầu như không có phát biểu nào mang tính chính trị. Tuy nhiên vào năm 2012 trước sự gia tăng mức độ căng thẳng của vấn đề lãnh thổ giữa Nhật Bản và Trung Quốc, ông có viết cho báo Asahi. Trong bài viết này ông có đưa ra ý kiến đòi hòi sự ứng phó bình tĩnh khi cho rằng  xu hướng Nhật Bản đối lập với Trung Quốc và gia tăng chủ nghĩa quốc gia cũng giống như là uống loại rượu rẻ tiền vì thế say thì nhanh đấy nhưng hậu quả thì tàn khốc. Thêm nữa vào năm 2009, trong lễ nhận giải thưởng Zerusalem ông cũng phê phán cách hành xử của người Israel đối với người Palestin. Một số nhà phê bình  có ý mỉa mai khi cho rằng có vẻ như đây là những phát biểu mang tính chính trị nhắm tới giải Nobel.

Nguyễn Quốc Vương dịch

 

Nguồn: http://www.huffingtonpost.jp/2013/10/07/haruki-nobel-prize_n_4060781.html