Thơ truyền thống Nhật Bản: Haiku và Tanka


Haiku (俳句)

Là thể loại thơ gồm có 17 âm tiết, cấu tạo theo kiểu 5,7,5. Nó được bắt nguồn từ khổ thơ của Liên ca. Nó lặp lại luân phiên các dòng 5,7,5 rồi đến 7,7. Vào thời kì Edo (1603-1867), Matsuo Basho đã  tạo dựng nên kiểu thơ Haiku hiện nay. Hai ku được phổ biến rộng rãi với tác phẩm của Masaoka Shiki vào thời kì Minh trị (1868-1912). Bởi Haiku có thể diễn tả vẻ đẹp của tự nhiên và chiều sâu trong trái tim con người với một số lượng từ cực ngắn nên hiện nó đã được phổ biến ra khắp thế giới và thậm chí ở Mĩ nó còn nằm trong chương trình giáo dục.

Quý ngôn- từ diễn tả mùa- thường xuất hiện trong Haiku nguyên thủy. Quý ngôn giúp người đọc liên tưởng đến bối cảnh và với 17 âm tiết nó diễn tả hơi thở sâu lắng của con người.

Tanka (短歌)

Là thể thơ trữ tình ngắn gọn với 31 âm tiết cấu tạo theo kiểu 5,7,5,7 và 7 được  chia làm hai phần phần một là 5,7,5 và phần hai là 7,7.Thậm chí trong tác phẩm Vạn diệp tập, tuyển tập thơ cổ nhất của Nhật được biên soạn vào thế kỉ thứ 8 đã có xuất hiện những bài thơ kiểu này. Đặc trưng của nó là sự diễn đạt toàn bộ cảm xúc trong một bài thơ ngắn cho nên nó phải có tính gợi qua các từ ngữ được dùng. Có lẽ yêu cầu cho những bài Tanka hay là nó diễn tả thông qua gợi chứ không phải là trực tiếp. Ngày nay vẫn có rất nhiều người yêu mến thể thơ này.

Nguyễn Quốc Vương dịch từ 日本の文化を英語で紹介する事典。(A billingual Handbook on Japanese culture

Tác giả 杉浦 洋一(yoichi Sugiura) và John K.Gillespie.

Nxb Natsume (ナツメ)。Năm 2004.


Cũ hơn Mới hơn