Chỉ bấm "like" thôi là chưa đủ

Tôi muốn nói lời chúc phúc cho những bạn trẻ đón chào “ngày lễ thành nhân”. Số người bước qua tuổi 20 trong năm ngoái là 121 vạn người. So với năm trước đã giảm đi 1 vạn người và đây là con số  nhỏ nhất tính đến thời điểm này. Trong bốn năm liền số lượng người thành niên chỉ chiếm 1% tổng dân số.

Sự khó khăn trong tìm kiếm việc làm vẫn không đổi và có những người đang cảm thấy bế tắc. Mặt khác chắc chắn cũng có những người nghĩ đến việc hoạt động ở nước ngoài, lập kế hoạch khởi nghiệp và nuôi niềm hi vọng. Những người 20 tuổi sinh ra vào nửa đầu những năm 1990 khi kinh tế bong bóng đã vỡ và thời kì tuyển dụng việc làm đóng băng đã bắt đầu. Cùng với sự tăng trưởng kinh tế, điện thoại di động trở nên phổ cập và xã hội internet hình thành.

Bây giờ, đối với đông đảo thanh niên, việc tiếp xúc với internet đã trở thành thói quen hàng ngày. Tuy nhiên, đối với các phương tiện truyền thông thì chúng ta cần phải tiếp nhận nó một cách bình thản. Cần phải xem xét, kiểm chứng không ngừng xem các tin tức mà chúng ta có được tin cậy đến đâu.

Thêm nữa, không  chỉ truy cập vào những thứ bản thân quan tâm mà chính việc tiếp xúc với nhiều quan điểm mà chúng ta mới tìm kiếm được sự thật. Việc chỉ bấm vào “hay nhỉ” (like) gợi lên hứng thú của bản thân có nguy cơ tạo nên lối suy nghĩ về sự vật trong cái khung chật hẹp.

Có một nhà thơ tên gọi wago Ryuichi. Ông là giáo viên của một trường trực thuộc tỉnh Fukushima ở thành phố Fukushima. Ngay sau khi thảm hoạ động đất Đông Nhật Bản xảy ra ông đã dùng twister phát đi những bài thơ tự sáng tác và thu hút được sự chú ý của dư luận. Trong bối cảnh khốn khổ vì sự cố điện nguyên tử và ngôn ngữ bị kẹt cứng, bài báo ngày 9 tháng 4 năm 2011 đã làm ông sửng sốt.

Ở bờ biển xuất hiện đàn chim chưa từng thấy. Bắt được cá Karei cực lớn. Nhìn thấy rất nhiều cua đi thẳng. Sau khi nghe thấy những lời đồn đại về phóng xạ như thế, ông đã viết như sau: “Chúng ta đang bị những lời đồn săn đuổi, đang bị cơn bão giết chết con trai săn đuổi. Một nước Nhật đầy phi lý”

Ngay sau sự cố bi thảm, nước Nhật đã bị bao phủ bởi những lời đồn mập mờ. Chúng ta đã  có trải nghiệm với nỗi bất an rằng mình chỉ biết được tin tức có giới hạn. Có vẻ như nước Nhật hiện đại tràn ngập thông tin. Nhưng nếu như chỉ chờ đợi thông tin thụ động hay chỉ tiếp xúc với thứ mình quan tâm thì bản thân sẽ  bị dồn vào nơi chật hẹp với ít ỏi thông tin. Và ở đó con người ta dễ phán đoán sai.

Việc mở rộng tầm nhìn là rất quan trọng. Không chỉ là Tokyo mà hãy nhìn cả từ phía các địa phương. Mặt khác, hãy mở rộng tư duy ra thế giới. Việc nhìn thật sâu vào lịch sử cũng là cần thiết. Đó là do hiện đại là kết quả dần dần của quá khứ. Khi phản ứng nông cạn với những thông tin bị giới hạn thì tư duy sẽ bị nghèo nàn dần. Trái lại việc tiếp cận với các giá trị phong phú sẽ tạo ra cơ hội làm cho cuộc đời con người trở nên giàu có.

Nguyễn Quốc Vương dịch

http://mainichi.jp/opinion/news/m20140113k0000m070105000c.html