BÀI HỌC TỪ NHẬT: NÊN TIẾN HÀNH ĐIỀU TRA VIỆC ĐỌC SÁCH TRONG TRƯỜNG HỌC


Như trước đó tôi đã từng viết trên Facebook, để làm tốt công tác khuyến đọc và đề ra chính sách khuyến đọc hợp lý, số liệu điều tra tin cậy, thực chứng từ thực tế rất quan trọng. Việt Nam không có các cuộc điều tra toàn quốc đáng tin cậy cung cấp số liệu xem người Việt đang đọc sách gì, đọc bao nhiêu sách/tháng (năm), bao nhiêu phần trăm dân số đọc sách.

Đối với trường học cũng vậy. Cho dù chúng ta đều biết là có rất ít trường học có thư viện hoạt động hiệu quả nhưng cụ thể như thế nào thì…chịu!

Nhật Bản thì khác. Hàng năm các tổ chức khác nhau đều tiến hành điều tra độc lập, cẩn thận trên toàn quốc và cho kết quả để tham khảo.

Ví dụ hàng năm Hiệp hội thư viện trường học Nhật Bản và Báo Mainichi đều tiến hành điều tra việc đọc sách trong trường học.

Kết quả và sự phân tích sau đó sẽ được công bố rộng rãi trên báo Mainichi, trang Web của Hiệp hội thư viện trường học và xuất bản thành sách.
Tính đến năm 2019, cuộc điều tra này đã tiến hành được …65 lần! Nghĩa là họ đã tiến hành cuộc điều tra này từ năm 1954!

(Trời ơi! Lúc đó thư viện của ta ra sao và ta đang làm gì?)
Cuộc điều tra lần thứ 65 (năm 2019) này được tiến hành trong 2 tuần vào tháng 6 năm 2019. Đối tượng điều tra là học sinh tiểu học (lớp 4-6), trung học cơ sở (lớp 7-9), trung học phổ thông (10-12) trên toàn quốc (có chọn đại diện).

Các trường tiểu học, trung học cơ sở được lựa chọn theo quy mô thành phố, trường trung học phổ thông được lựa chọn theo các trường chuyên khoa (Ở Nhật trường phổ thông trung học sẽ có mặt mạnh nhất định giống như là “chuyên” về môn học/ngành học nào đó như công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp, thể thao, mĩ thuật). Mỗi khối lớp ở đó sẽ lựa chọn lấy một lớp để điều tra.
Tổng số học sinh được điều tra là 3461 học sinh tiểu học, 2570 học sinh trung học cơ sở, 3479 học sinh trung học phổ thông.

Các câu hỏi có trong bản điều tra gồm:
Câu 1.Số lượng sách đã đọc trong tháng 5
Câu 2. Tên các sách đọc trong tháng 5
Câu 3. Số lượng tạp chí đã đọc trong tháng 5
Câu 4. Tên các tạp chí thường đọc
Câu 5. Một số vấn đề liên quan tới đọc sách (các trải nghiệm như được người trong gia đình đọc cho nghe, được giáo viên giới thiếu sách)
Câu 6. Đọc sách có ích lợi như thế nào?
Câu 7. Việc sử dụng máy tính bảng, smartphone
Câu 8. Sử dụng thời gian khi ở trường
Câu 9. Cuốn sách thích nhất trong số các sách đã đọc từ trước đến nay.

Kết quả của cuộc điều tra này như sau:
Đối với số sách đọc trong một tháng (tháng 5):
Học sinh tiểu học : 11.3 cuốn
Học sinh trung học cơ sở: 4. 7 cuốn
Học sinh trung học phổ thông: 1. 4 cuốn.

Tỷ lệ học sinh không đọc sách (trong tháng 5 không đọc cuốn nào) là:
Tiểu học: 6. 8%
Trung học cơ sở: 12.5%
Trung học phổ thông: 55.3%.
Kết quả nói trên được công bố và giúp ích rất nhiều cho những người làm công tác khuyến đọc ở Nhật Bản.

Hi vọng Việt Nam sẽ sớm có những cuộc điều tra tương tự để chúng ta biết được học sinh và người dân Việt Nam đang đọc sách như thế nào.


Mới hơn