Tobidasu Ehon (飛び出す絵本)

Tobidasu ehon là ehon (sách tranh) có bộ phận được gấp, sắp đặt có tính toán để khi mở sách ra thì tranh được vẽ ở đó sẽ phóng ra (tobidasu). Vì thế người ta cũng gọi là shikake Ehon (Ehon có “đặt bẫy”). Sự “phóng ra” được tạo nên bởi vật chất được cấu tạo theo kiểu gấp uốn như thế cũng thường thấy được ứng dụng ở thiếp chúc mừng Giáng sinh hay chúc mừng sinh nhật.

Tobidasu ehon 2

Khái quát

Tobidasu ehon là ehon có các vật mỏng được tạo thành từ giấy được gấp lại hay uốn cong ở các trang để khi mở ra thì chúng nổi lên thành hình lập thể (3D). Ở từng trang người ta sử dụng các tờ giấy dày hay giấy cốt để nâng đỡ cho các vật được chế tạo lập thể ngoài ra những phần được chế tạo đó cũng được chế tạo bằng giấy có độ bền tốt vì nó có thể được gập đi gập lại nhiều lần ở những mép gấp, đường gấp. Đối với thiếp chúc mừng thì người ta lại dùng giấy vẽ do họ không có chủ ý mở đi mở lại nhiều lần.

Những đề tài được chọn cho loại ehon này thường là những câu chuyện nổi tiếng như “Alice’s Adventures in Wonderland” (Cuộc phiêu lưu của Alice vào Xứ sở thần tiên ), “Cinderella”, những loại từ điển bằng tranh…

Vào thế kỉ 19, Lothar Medggendorfer, Ernest Nister đã tạo ra thời kì hoàng kim của loại tác phẩm này. Hiện nay vẫn có những họa sĩ hoạt động tích cực trong sáng tác loại ehon này là Jan Pienkowski, Robert Sabuda.

Ở Nhật Bản, Dainihonkaiga là nhà xuất bản có nhiều tác phẩm Ehon loại này nhất.

Tobidasu Ehon

Chế tác

Để tạo ra Ehon loại này thì cũng có trường hợp họa sĩ tự làm một mình nhưng cũng có khi có sự tham gia của các nhà thiết kế chuyên nghiệp để tạo ra các “cơ cấu”. Những bản thảo thuộc loại ehon này sẽ được in ra giống như sách thông thường khác nhưng đối với phần được “cơ cấu”, tính toán thì sẽ được đem đi gia công dập bằng tay và tiến hành ghép các trang một cách thủ công. Chính vị vậy mà trong quá trình lắp ráp sẽ có người phụ trách từng trang riêng biệt.

 

Nguyễn Quốc Vương lược dịch từ Wikipedia tiếng Nhật

 


Cũ hơn Mới hơn