Học tập xây dựng khu phố (Machi dukuri gakushu)

Hiện trạng bao quanh khu phố

Khi hỏi học sinh xem chúng yêu khu phố bản thân đang sống như thế nào thì câu trả lời nhận được là gì? Có lẽ sẽ chỉ dừng lại ở mức diễn tả những nơi “thường biết đến” hay “nơi quen thuộc” nhưng nơi có ý nghĩa sâu sắc có thể gọi là tình yêu thì không nghĩ ra phải không nào. “Tình yêu” trong từ điển quốc ngữ giải thích là “tình cảm yêu thương không dứt”. Có phải chăng khi nhắc đến tình yêu với khu phố chúng ta có cảm giác thời đại đầy nghi ngờ vẫn tiếp tục? Để có được tình cảm yêu thương với con người hay địa điểm thì không chỉ cần đảm bảo đủ trải nghiệm và hoạt động trực tiếp liên quan tới nó mà việc nhìn lại trải nghiệm đó cũng vô cùng quan trọng. Không chỉ giới hạn trong môn Xã Hội, học tập “Machi dukuri” là yêu cầu đặt ra.

Hiện nay các khu phố đang thay đổi rất nhanh chóng. Các khu phố vốn ngày xưa là thành thị hay các khu phố buôn bán dọc các đường lớn, các  khu phố mọc lên từ ruộng đồng  giờ đây đã nằm trong các đô thị. Ngoài ra do sự mọc lên của các khu phố quy hoạch mới và các cơ sở thương nghiệp dọc theo các tuyến đường hay ở vùng đô thị hóa mà hình dáng của các khu phố ngày trước cũng biến đổi mạnh. Tuy nhiên, nếu như đứng từ lập trường là người sống ở khu phố, là người “tạo nên khu phố” thì sẽ nhận ra là không phải khi nào bản thân sự phát triển của địa phương cũng đem lại  sự cải thiện môi trường đối với cuộc sống của người dân ở đó.

“Machi dukuri” theo như chuyên gia quy hoạch đô thị Kawakami Hikariko dùng để chỉ các hoạt động và nỗ lực nhằm hình thành nên những người đảm nhận mục đích làm cho khu vực, đô thị đó trở nên dễ sống hơn, môi trường ở đó tốt hơn, hình thành nên các chế độ và cơ cấu nhằm xúc tiến xây dựng môi trường, quá trình xây dựng môi trường xã hội, duy trì và sử dụng chúng (“chiến lược xây dựng khu phố”, sankaido, 1994). Tóm lại, so với sự xúc tiến xây dựng khu phố trước kia vốn nằm trong tay cơ quan hành chính hay

các xí nghiệp xây dựng thì   ở đây  công việc này xuất phát từ  chỗ người dân tự nhận thức được sự cần thiết của việc phải làm cho khu phố mà mình yêu quý trở nên tốt hơn. Ở đây có thể thấy ý nghĩa của việc liên kết giữa địa phương và giáo dục.

Ở đây, không phải chỉ là quan điểm bảo tồn  mà còn chú ý đến cả tiêu điểm như mối quan tâm, tri thức  và tình yêu của cư dân  và thử nghiệm giải thích về ý nghĩa của việc khai sáng ý thức thị dân thuộc gian đoạn trước của công việc học tập khu phố và xây dựng khu phố.

Nguyễn Quốc Vương dịch từ “Từ điển giáo dục môn Xã hội” (Gyosei, 2000)

 

Học tập làm cho học sinh ý thức về “khu phố”

Có rất nhiều trường hợp bản thân người dân không biết về khu phố mình và không có tình yêu cũng như lòng tự hào về khu phố đó. Cơ hội để ý thức hóa khu phố rất ít. Kế hoạch xây dựng thành phố được phó mặc cho bên hành chính hoặc là lịch sử địa phương được phó mặc cho bảo tàng. Hiện trạng việc tìm hiểu về đặc trưng của khu phố và ý thức hóa khu phố ít ỏi dẫn tới việc cần phải có sự thử nghiệm tiến hành ý thức hóa  về “khu phố” trước tiên.

Đứng trên quan điểm để đạt được mục đích này học sinh sẽ tri giác về khu phố như thế nào chúng tôi sẽ giới thiệu về học tập tổng hợp về “Machidukuri” ở trường tiểu học nằm ở trung tâm thành phố Nishio tỉnh Aichi. Ở đây, học sinh đã tiến hành điều tra thực tế rất đa dạng về các khu phố và thực hiện chương trình học tập 4 giai đoạn (“yêu mến”, “đồng cảm”, “tham gia”, “đề án”) từ lớp bậc thấp đến lớp bậc cao. Một trong những đặc trưng của phương pháp chỉ đạo là cho học sinh cầm máy ảnh tiến hành chụp ảnh khu phố trong thực tế, chế tạo các poster với chủ đề là cảnh quan, vật công cộng hay con người khu phố mà học sinh yêu mến, chế tạo nên các đề án cải tạo công viên trong thành phố đưa tới tòa thị chính. Tức là học sinh đã đi từ trường học tới địa phương một cách tích cực.

Khu vực xung quanh khu phố chính ở thành phố Nishio là đối tượng học tập này có phong cảnh của khu phố dưới thành ngày xưa, có đền thờ thần đạo, tòa thị chính, các cửa hàng nhỏ với số lượng lớn, có cả khu phố đang phát triển. Vì vậy đối tượng dễ lựa chọn để học tập sẽ là môi trường nhân tạo (nhà cửa, công viên…) thay vì là cảnh quan thiên nhiên. Bên cạnh đó khi tiến hành học tập “Machidukuri” ở đây đã thực hiện học tập theo chuyên đề tổng hợp.

Ví dụ như, môn Xã hội của năm thứ tư có đưa ra các cơ sở công cộng của khu vực, quá trình phát triển của khu phố nhưng đó không phải là từ cái nhìn của học sinh mà xét đến cùng đó là từ góc độ  tham chiếu mục tiêu của môn Xã hội về phẩm chất công dân. Ở đây không hề có tự nhiên ở từng góc phố hay các tòa nhà trên đường phố. Vì vậy, các giờ học đa dạng với các chủ đề tổng hợp như “Khu phố muốn lưu lại thế kỉ 21”, “phát hiện thú vị của khu phố dưới thành” đã được triển khai. “Học tập Machidukuri” độc đáo với tư cách là sự thử nghiệm ý thức hóa về khu phố dưới thành có hiệu quả làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa địa phương và trường học.

 

Nguyễn Quốc Vương dịch từ “Từ điển giáo dục môn Xã hội” (Gyosei, 2000)

 


Cũ hơn Mới hơn