Xã luận báo Yomiuri: Hãy vượt qua khó khăn và từ biệt chủ nghĩa dân túy


 “Khủng hoảng” mang tầm thế giới đang trở thành chuyện thường ngày.

Tại châu Âu khủng hoảng tài chính lan rộng làm chao đảo kinh tế chính trị. Cả nước Mĩ cũng khốn khổ với thâm hụt tài chính khổng lồ. Tiếp nhận ảnh hưởng đó ở Trung Quốc và Ấn Độ nền kinh tế  cũng bắt đầu có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại.

Cho dù được chỉ ra rằng nếu như không nỗ lực tái cấu trúc tài chính thì việc trái phiếu quốc gia sẽ có khả năng rớt giá nhưng chính trị vẫn không có khả năng thuyết phục được quốc dân vốn căm ghét chuyện gia tăng gánh nặng trên lưng. Thị trường lún sâu vào hỗn loạn cùng với chính trị bị chao đảo bởi dân ý  đã làm cho nguy cơ ngày càng lan rộng và tác động lẫn nhau.

Việc dập tắt vấn đề nợ nần nằm ở nguồn gốc nguy cơ là trọng yếu. Châu Âu cần phải cắt giảm thâm hụt tài chính, ngăn chặn sự tụt dốc của quốc trái bằng các chính sách.

Kích hoạt nền kinh tế từ việc phục hưng

Nhật Bản đã đón cái Tết đầu tiên kể từ trận động đất lớn Đông Nhật Bản.

Trận động đất bất ngờ đã để lại vết thương sâu sắc trong trái tim mọi người và xã hội. Việc xử lý đống đổ vỡ không tiến triển, việc xây dựng các khu phố mới là chuyện từ giờ về sau. Nhà máy điện nguyên tử Fukushima 1 hiện tại vẫn chưa hoàn toàn kiểm soát được sự cố và khắp nơi trên đất nước cuộc sống sơ tán vẫn còn tiếp tục.

Kinh tế Nhật Bản khốn khổ vì cổ phiếu rẻ và đồng Yên cao hậu quả của việc châu Âu hỗn loạn và sự hoang phế của ngành công nghiệp do chuyển các cơ sở sản xuất của xí nghiệp ra nước ngoài ngày càng gia tăng. Chúng tôi mong việc phục hưng sẽ được xúc tiến để đưa nền kinh tế vào quỹ đạo.

Thêm nữa chính trị cần phải thoát ra khỏi sự bất lực. Cả năng lực thống trị của chính quyền Đảng dân chủ cũng đang bị  đặt dấu hỏi.

Thủ tướng Noda Yoshihiko cần phải tiếp tục lộ trình nâng thuế tiêu dùng với tư cách là nguồn tài chính cho an sinh xã hội, xúc tiến tự do thương mại-thứ nắm trong tay chìa khóa của tăng trưởng và xác lập chính sách năng lượng có tính thực tế.

Trong quốc hội thì chỉ khi có sự  đồng lòng của ba đảng: Dân chủ, Dân chủ tự do, Công minh thì khi đó chính trị mới tiến lên phía trước. Để điều hành chính phủ suôn sẻ thì cần phải có sự đồng lòng thông qua sự bàn thảo giữa các chính đảng.

Tài chính có khả năng phá sản

Không có “Chiếc đũa thần” để làm chính trị chuyển động. Cuộc bầu cử Hạ viện tiếp theo theo dự kiến sẽ tiến hành trong năm tuy nhiên ba đảng cần phải có sự đồng lòng vượt qua lợi ích, chiến lược của đảng phái.

Thứ cần thiết cho chính trị hiện nay là giác ngộ về sự không thay đổi lãnh đạo và nỗ lực hướng về tạo lập đồng lòng và năng lực tiếp nhận nỗi đau của người dân.

Cuộc khủng hoảng phát sinh ở châu Âu mà đầu tiên là cuộc khủng hoảng tài chính Hy Lạp đối với Nhật Bản không hề là chuyện “đám cháy ở bờ bên kia”.

Nhật Bản là nước có tình thình tài chính khó khăn nhất trong số những nước tiên tiến. Nợ công tính cả quốc gia và địa phương là 900.000 tỉ Yên gần gấp đôi GDP quốc gia.

Cho đến nay ở nước Nhật có gần 1500 nghìn tỉ Yên thuộc về các nhà tư sản tài chính cá nhân, quốc trái Nhật Bản có đến trên 90% nằm trong tay các nhà đầu tư trong nước hay các nhà đầu tư cá nhân do đó so với các nước châu Âu nơi việc tiêu thụ quốc trái dựa vào nước ngoài thì độ nguy hiểm thấp hơn.

Tuy nhiên  tư sản tài chính cá nhân nếu trừ đi số nợ mua nhà thì thực tế chỉ còn 110 ngàn tỉ yên. Và khoảng cách giữa nó với số nợ công là 200 ngàn tỉ yên. Từ giờ về sau nếu như sự phát hành quốc trái tiếp tục tăng như trước đó mặt khác do dân số già hóa khiến cho không có tích lũy làm cho tư sản tài chính suy giảm hàng ngày thì nếu chỉ dựa vào tư sản của quốc dân sẽ không thể nào hấp thụ được quốc trái.

Mặc dù tình hình tài chính trầm trọng và gặp phải trận động đất lớn nhưng sự tín nhiệm của quốc tế với đồng yên vẫn cao. Có thể là do  họ nghĩ Nhật Bản vẫn có “khả năng” để nâng mức thuế thu nhập lên mức 15-25% như các nước châu Âu.

Tuy nhiên một khi quốc trái Nhật Bản đồng loạt bán hết thì lãi suất sẽ tăng lên và phí trả lãi sẽ tăng khiến cho nợ tăng. Nếu như tiêu dùng đóng băng , kinh tế trì trệ với sự suy giảm trong đầu tư xây dựng và nguồn thu từ thuế rơi vào vòng luẩn quẩn thì cơn ác mộng phá sản tài chính sẽ trở thành hiện thực.

Lý do khẩn cấp tái cấu trúc tài chính dựa vào tăng tỉ lệ thuế tiêu dùng là nằm ở đây.

Thủ tướng Noda đã tuyên bố rõ về tỉ lệ thuế tiêu dùng như sau: “Sẽ tăng 8% vào tháng 4 năm 2014 và lên 10% vào tháng 10 năm 2015.”. Phương châm của chính phủ là sẽ đưa Đề án liên quan đến hệ thống thuế ra quốc hội vào cuối tháng 3.

Chúng tôi mong rằng thủ tướng sẽ thuyết minh thật cẩn thận để người dân hiểu rằng để duy trì sự phát triển bền vững của hệ thốn an sinh xã hội như y tế, chăm sóc người già thì chỉ còn cách tăng thuế tiêu dùng.

Cải cách đồng thời an sinh xã hội và thuế  cho dù đảng nào nắm chính quyền cũng sẽ vẫn là chủ đề mà muốn thực hiện đều phải có sự hợp tác của đảng đối lập. Cả Đảng dân chủ tự do và Công minh nên nhìn vào khả năng phục hồi chính quyền để hợp tác với việc xây dựng đề án.

Việc chia tay với chính trị dân túy (populism) hoan nghênh các yêu cầu của dân chúng đòi tăng trợ cấp giảm gánh nặng là con đường chinh phục nguy cơ.

Đối phó với Trung Quốc thế nào?

Sóng dữ tại khu vực châu Á Thái Bình Dương  đang dâng cao.

Trung Quốc nước tiếp tục khuếch trương quân sự dã bố trí tên lửa đạn đạo có tầm bắn đến Nhật Bản và các nước khác và khẩn trương phát triển chiến đấu cơ thế hệ mới. Tại biển Nam Trung Hoa và biển Đông Trung Hoa, Trung Quốc lặp đi lặp lại sự va chạm với các nước như Nhật-Mĩ và các nước Đông Nam Á (ASEAN).

Có khả năng Bắc Triều Tiên trong quá trình kế thừa quyền lực sẽ rơi vào tình thế bất ổn.

Con đường Nhật Bản cần đi là cần phải làm sâu sắc thêm một bước mối quan hệ đồng minh với Mĩ-nước chuyển sang tư thế coi trọng châu Á và tăng cường năng lực phòng  thủ phía tây nam.

Để làm được điều đó việc giải quyết vấn đề Okianawa là không thể tránh khỏi.

Để thực hiện được sự đồng thuận Nhật-Mĩ trong việc di chuyển sân bay Futenma của Mĩ đến Henoko ở thành phố Nago thì sự phục hồi sự tin cậy với tỉnh Okinawa thông qua chính sách phục hưng Okinawa và giảm nhẹ gánh nặng căn cứ như tiếng ồn là không thể thiếu.

Cả các thành viên chính phủ và thủ tướng Noda cần phải hướng đến Okinawa và thuyết phục thống đốc Nakai Makotohirokazu  bằng tấm lòng thành thực.

Cơ hội tái sinh nông nghiệp

Để tăng cường đồng minh Nhật-Mĩ thì sự xúc tiến liên kết kinh tế cũng có phần đóng góp.

Thủ tướng Noda hướng  tới sự tham gia vào cuộc thương thảo Hiệp định Thương mại Tự do xuyên Thái Bình Dương (TPP) nơi Mĩ đóng vai trò chủ đạo đã thể hiện ý chí gia nhập hiệp định với các nước có liên quan.

Cơ cấu đưa lại sự phát triển của châu Á không thể thiếu trong chiến lược tăng trưởng của Nhật Bản.

Trải qua thương thảo tiền trạm và nếu như sự gia nhập vào TPP được công nhận thì sẽ có thể đóng góp vào việc tạo ra quy tắc thông thương mới. Cần phải thương thảo mang tính chiến lược để đem làm tăng lợi ích quốc gia của Nhật Bản.

Những người có liên quan đến nông nghiệp hiện đang phản đối việc tham gia này. Đó là bởi vì lý do trong nguyên tắc “bãi bỏ thuế quan không có ngoại lệ” sẽ không bảo vệ được nông nghiệp của Nhật Bản.

Tuy nhiên nếu cứ như hiện này thì rồi nông nghiệp cũng sẽ suy thoái. Chính việc gia nhập TPP sẽ làm gia tăng quy mô đất nông nghiệp và có cơ hội cải cách nông nghiệp như trợ giúp việc làm trong nông nghiệp. Nếu năng lực cạnh tranh quốc tế tăng lên không chỉ  là xuất khẩu gạo mà  xuất khẩu  các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao khác cũng sẽ mở rộng.

TPP không phải là nguy cơ mà cần phải coi nó như là cơ hội để tái sinh.

Hãy cải cách để có điện nguyên tử an toàn.

Thứ đóng vai trò trung tâm trong  sự phục hưng, tăng trưởng của nền kinh tế Nhật Bản là chính sách năng lượng như điện lực.

Do ảnh hưởng của sự cố nhà máy điện nguyên tử Fukushima nên mặc dù đã kết thúc kiểm tra định kì các nhà máy điện nguyên tử ở các địa phương nhưng vẫn không tái tiến hành sản xuất và tình trạng thiếu điện hiện đang trầm trọng. Có khả năng 54 lò phản ứng sẽ ngừng hoạt động tính đến tháng 5.

Cần phải tránh tình trạng mất đi 30% tổng sản lượng điện.

Các công ty điện lực đang khẩn cấp chú ý đến nhiệt điện tuy nhiên giá cả nhiên liệu như gaz thiên nhiên tăng cao và giá thành phát điện gia tăng. Phát điện dựa vào nguồn năng lượng có khả năng tái sinh như năng lượng mặt trời, năng lượng giớ chỉ chiếm 1% tổng sản lượng điện. Để có ngành thay thế cho điện nguyên tử thì cần phải có thời gian dài.

Cần phải tái khởi động nhà máy trên cơ sở xác nhận đầy đủ độ an toàn. Chính phủ cần phải nỗ lực để có được sự thông cảm của các khu vực tự trị địa phương.

Nếu như việc tái khởi động không tiến triển thì để tránh nguy cơ thiếu điện hay mất điện thì cần phải tính toán đến việc chuyển các xí nghiệp ra nước ngoài và sẽ dẫn đến tình trạng làm hoang phế nền công nghiệp.

Việc thủ tướng Noda thoát ra khỏi lộ trình “thoát nguyên tử” một cách vô trách nhiệm của nguyên thủ tướng Kan trước đó và đưa ra chính sách xuất khẩu công nghệ điện nguyên tử mang tính thực tế là đương nhiên.

Tại các nước mới nổi lên như Trung Quốc, kế hoạc xây dựng các nhà máy điện nguyên tử mới được tiếp tục trông đợi. Việc phát minh ra kiểu lò phản ứng mới an toàn hơn và xuất khẩu cùng với việc đào tạo các chuyên gia có trình độ sẽ có ích cho việc phục hồi sự tín nhiệm đối với Nhật Bản-nước đã làm xảy ra sự cố.

Nếu như đưa ra tấm biển “nói không với điện nguyên tử” có khả năng sẽ ảnh hưởng tới việc đưa các nhà kỹ thuật ra nước ngoài.

Tại nhà máy điện nguyên tử Fukushima từ lúc kiểm soát được sự cố tới khi bỏ lò mất đến 30-40 năm. Song hành với nó cần phải đào tạo đảm bảo nguồn nhân lực kế thừa kĩ thuật nguyên tử.

Cho dù chọn cách làm tăng cao tỉ lệ nguồn điện từ năng lượng mặt trời, năng lượng gió đi nữa thì cũng không nên loại bỏ lựa chọn cải cách các nhà máy điện nguyên tử cũ làm cho nó mới và an toàn hơn.

Cần phải phán đoán tổng hợp các yếu tố như sự đảm bảo cung cấp nguồn điện, giá thành, ảnh hưởng tới môi trường để tìm ra nguồn điện thích hợp nhất. Điều này sẽ có ảnh hưởng tới việc tránh  được nguy cơ điện lực sau này.

Các vấn đề như thuế tiêu dùng, Okinawa, điện nguyên tử đều là các vấn đề không thể trì hoãn. Liệu Nhật Bản có  vượt qua “ngày 11 tháng 3” hay không? Cả thế giới đang chăm chú dõi theo điều đó.

Nguyễn Quốc Vương dịch từ báo Yomiuri ngày 1/1/2012.

http://www.yomiuri.co.jp/editorial/news/20111231-OYT1T00488.htm

 

 


Cũ hơn Mới hơn