Sự tương đồng kỳ lạ giữa Đặng Thế Phong và Taki Rentaro

Trong lch s âm nhc Vit Nam và Nht Bn thi cn-hin đi  hai nhc sĩ Đng Thế Phong (1918-1942) và Taki Rentaro (1879-1903) có nhiu nét tương đng đến kỳ l!


Nhc sĩ Đng Thế Phong

 

Thời đại “gió Tây thổi bạt gió Đông”.

 

Xét khía cnh đi người Taki Rentaro thuc  thế h đi trước nhưng xét bi cnh lch s hai nhc sĩ gn như sng cùng thi. Thi đi hai nhc sĩ sng là thi đt nước chuyn mình trong quá trình cn đi hóa vi nhng giao lưu và va đp ca văn minh Đông-Tây.

 

Nht Bn khi đó đang là thi kì Minh Tr (1868-1912). Đây là thi kỳ nước Nht đy mnh quá trình “văn minh hóa” theo mô hình các nước phương Tây. Nhng giá tr văn minh phương Tây xâm nhp và có nh hưởng mnh m trên khp các lĩnh vc trong đó có âm nhc.

 

Vit Nam giai đon nhc sĩ Đng Thế Phong sng cũng đang trong quá trình cn đi hóa. Tuy nhiên khác vi Nht Bn, quá trình cn đi hóa Vit Nam din ra khi đt nước đã mt đc lp và xét toàn cc quá trình “văn minh hóa” là kết qu khách quan ca ch nghĩa thc dân. S giao thoa và xung đt các giá tr Đông-Tây có l đã có nh hưởng quan trng đến tâm hn ca hai người ngh sĩ.

 

 

Nhc sĩ Taki Rentaro

 

Cuộc sống “xê dịch” và năng khiếu trời cho.

 

C Đng Thế Phong và Rentaro  đu sinh ra trong gia đình viên chc. Cha Đng Thế Phong là thông phán S trước b thành ph Nam Đnh. Cha Taki Rentaro là viên chc cp cao ca chính ph. Hoàn cnh gia đình đã khiến  hai người sm có cuc sng “xê dch” khp nơi. Đng Thế Phong do cha mt sm, gia cnh nghèo túng nên phi b hc khi đang theo hc năm th hai bc thành chung ti trường trung hc Saint Thomas d’Aquin và lang thang khp nơi làm nghiu ngh kiếm sng. Trong khi y Rentaro phi theo gia đình chuyn hết trường tiu hc này đến trường tiu hc khác, lúc thì Tokyo khi chuyn đến Oita ri có lúc li v Yokohama.

 

Mt điu kì l na là c hai người  đu có năng khiếu hi ha và âm nhc. Hi nh Rentaro mê v. Người ta k li rng do Rentaro cn th nng nên khi v cu thường ghé sát tn mt giy. Mt vài bc tranh do Rentaro v hin vn được lưu gi  Thư vin Takeda. Đng Thế Phong trong quá trình kiếm sng cũng v cho mt s t báo Hà Ni và vào hc d thính ti trường Cao Đng M Thut Đông Dương. Chính trong thi gian hc đây, Đng Thế Phong đã đ li mt giai thoi. Trong mt kỳ thi, Đng Thế Phong v bc tranh cnh mt thân cây ct. Giáo sư, ha sĩ người Pháp Tardieu chm bài, khen ngi nhưng nói rng: E Đng Thế Phong s không sng lâu được!

 

Trong cuc đi mình c Đng Thế Phong và Rentaro đu đã tng sng nước ngoài và làm thy dy nhc. Tháng 2 năm 1941, Đng Thế Phong vào Sài Gòn t đó sang Campuchia và kiếm sng bng ngh dy nhc cho đến khi tr v Hà Ni vào tháng 8 năm 1941. Rentaro sau khi thi đ vào trường nhc Tokyo đã tr thành giáo viên dy Piano ti ngôi trường này. Rentaro cũng được B giáo dc Nht c sang Đc hc v âm nhc ti Leipzig năm 1901 và nhc sĩ đã sng đây khong mt năm.

 

Cuộc đời ngắn ngủi và những nhạc phẩm còn lại với thời gian.

 

Đng Thế Phong và Taki Rentaro đu có cuc đi ngn ngi. Đng Thế Phong mt vì căn bnh lao phi năm 1942 ti Nam Đnh. Khi y Đng Thế Phong 24 tui. Rentaro sang Đc du hc năm 1901 nhưng sáu tháng sau phi tr vì nhà vì căn bnh lao phi. Rentaro giã bit trn gian lúc 25 tui.

 

Sm giã bit cõi trn nhưng c Đng Thế Phong và Rentaro đu đ li nhng tác phm ni tiếng.

 

Trong mt năm trước khi đi du hc Rentaro đã tiến hành nhiu hot đng sáng to ngh thut. Các tác phm âm nhc do Rentaro sáng tác vào thi gian này như “Trăng trên lâu đài hoang”, “Hideyoshi Toyotomi”, “Hai mươi dm qua Hakone” đã được tuyn chn vào tp bài hát dùng ging dy trong các trường n sinh. Trong s các tác phm đó tác phm “Trăng trên thành hoang” vn còn gây tiếng vang ti tn ngày nay. Người ta nói tác phm này là hi c v du tích ca lâu đài Takeda gn bó vi tui thơ ca Rentaro. Giai điu vui v, thư thái ca “Hai mươi dm qua Hakone” cũng quen thuc vi nhiu người. Rentaro còn tham gia biên tp “Tuyn tp bài hát dành cho nhà tr” vi nhng bài hát có ca t đơn gin, tr em có th hát và thưởng thc d dàng.

 

Đng Thế Phong cũng đ li ba nhc phm ni tiếng: Đêm Thu (1940), Con thuyn không bến (1941), Git mưa thu (1942).

 

T tên gi cho đến ni dung, nhc phm ca hai người nhc sĩ tài hoa bc mnh đu gi ni bun nhân thế sâu thăm thm. Có l hai ngôi sao băng trên bu tri âm nhc ít nhiu d cm được s phn ca chính bn thân mình.

 

Nguyễn Quốc Vương


Cũ hơn Mới hơn