Shirokawa Takanobu và “Cuộc nổi dậy của Spartacus”


(Sách về giờ học lịch sử thế giới-Cuộc nổi dậy của Spartacus”, Ikkosha, 1982)

Năm 1963 hệ thống giờ học giả thiết-thực nghiệm trong giáo dục khoa học tự nhiên được đề xướng bởi Itakura Kyonobu làm việc ở Viện nghiên cứu giáo dục quốc lập. Từ đó các “Sách về giờ học” bắt đầu được xuất bản với tư cách là sách giáo khoa. Hồ sơ ghi chép thực tiễn giờ học  có tính chất tiên phong  trong “Lịch sử thế giới” ở trường THPT là “Cuộc nổi dậy của Spartacus” được công bố trong cuốn sách “Sách về về giờ học lịch sử thế giới-Cuộc nổi dậy của Spartacus” (Ikkosha, 1982).

Shirokawa đã tạo ra cơ cấu với 11 vấn đề liên tục đặt ra cho học sinh và dựa trên đầu mối là các tư liệu được giáo viên phân phát (chữ viết, sơ đồ, bản đồ) mà xây dựng nên “giả thuyết” sau đó giờ học diễn ra với hoạt động trao đổi, thảo luận về lý do và cuối cùng là đưa ra hai kiến giải của hai nhà sử học để học sinh suy ngẫm.

Thực tiễn này khác với sự giảng giải, thuyết minh thông sử dựa trên SGK, quá trình tư duy của học sinh được coi trọng và trở thành sự học tập với niềm vui sâu sắc, mối quan tâm, hứng thú của học sinh được tổ chức một cách dễ dàng. Tuy nhiên nó có nhược điểm là  rất khó thiết lập chủ đề. Do  nhận thức giá trị của giáo viên và nội dung khó tách rời riêng rẽ, trải nghiệm xã hội của học sinh nghèo nàn vì vậy cần phải chú ý cân nhắc đảm bảo tư duy đa chiều của học sinh.

Nhà nghiên cứu Doi Masaoki, người tiên phong nghiên cứu về thực tiễn của Shirokawa chỉ  ra rằng vấn đề đặt ra từ thực tiễn này là tư duy chủ thể dựa trên cảm tính, trải nghiệm của học sinh.

Nguyễn Quốc Vương dịch từ “Từ điển giáo dục môn Xã hội” (Gyosei, 2000)