Poster-session

Poster-session là gì?

Poster-session là việc một số người phát biểu (cá nhân hay nhóm) tóm tắt nội dung cần phát biểu lên tờ giấy rồi phát biểu đồng thời nó cũng là  hình thức phát biểu có thể hỏi đáp một cách tương đối tự do giữa người trình bày và người nghe.

Thuật ngữ Poster-session được sử dụng rộng rãi ở hiện trường giáo dục trong những năm gần đây tuy nhiên trước đó nó đã được sử dụng rộng rãi với tư cách như là phương pháp phát biểu nghiên cứu, điều tra ở các lễ hội trường hay ngày hội văn hóa. Ngày nay trong trường hợp Poster-session được sử dụng trong giáo dục môn Xã hội thì nó có ý nghĩa như là một phương pháp học tập và giảng dạy và không phải chỉ là thứ thể hiện hình thức phát biểu hay hoạt động phát biểu đơn thuần. Tóm lại, trong poster-session bên cạnh hoạt động phát biểu, nó còn bao gồm các hoạt động học tập trước và sau phát biểu như thiết lập chủ đề, chế tạo poster dựa trên điều tra, nghiên cứu và hoạt động đánh giá hoạt động học tập. Do đó, các giáo viên cần phải có sự chỉ đạo, trợ giúp đối với một loạt hoạt động học tập này.

Quang cảnh giờ học Poster-session

Ở đây xin được giới thiệu thực tiễn của Hasegawa Yasuo sử dụng Poster-session (trường tiểu học trực thuộc Đại học Tsukuba-1996).

Hasegawa đã sử dụng poster-session trong chủ đề (tangen) « Công nghiệp và ô nhiễm » trong giờ học môn Xã hội lớp 5. Tangen này có tổng thời lượng là 8 giờ (tiết) học, trong đó 4, 5 giờ học đầu tiên là giờ học với vai trò chủ đạo của giáo viên về « các loại ô nhiễm » và « bệnh minamata », 4, 5 giờ học sau là giờ học sử dụng poster-session.

Đến giờ sử dụng poster-session,lớp chia thành 7 đội tùy theo mối quan tâm của học sinh ( « Bệnh minamata ở Niigata », « bệnh itaiitai », « Bệnh hô hấp ở thành phố Yokkaichi », « bệnh hô hấp ở Kawasaki-Mizushima », «ô nhiễm nước-mùi hôi-lở đất », « « tiếng ồn-rung chấn », « ô nhiễm không khí »)  và tiến hành học tập điều tra thông tin trong 3 giờ. Mỗi đội bằng sự hợp tác trong nhóm mà chọn ra chủ đề, thảo luận để tóm tắt nội dung điều tra được và phát biểu.

Tiếp theo là thời gian phát biểu. Thời gian này được chia thành nửa trước và nửa sau. Mỗi đội sẽ chia ra làm người phụ trách phần trước và người phụ trách phần sau. Khi không đảm nhận việc phát biểu thì đi nghe nhóm khác trình bày. Tóm lại học sinh sẽ trải nghiệm cả hai vai là nghe và phát biểu.

Dưới đây là một ví dụ về poster-session. Đội F viết chủ đề « tiếng ồn-rung chấn » trên tờ giấy khổ lớn, giới thiệu về rung chấn và tiếng ồn của nhà máy, máy bay, tàu điện siêu tốc, tóm tắt ảnh hưởng của chúng đến cuộc sống con người và biện pháp giải quyết. Bên cạnh đó, đội còn sử dụng cả các đồ thị, bảng biểu để trình bày về vấn đề tiếng ồn. Các đội còn lại nghe chăm chú.

Khi kết thúc Poster-session, học sinh tiến hành tranh luận, trao đổi ý kiến và  một học sinh nêu lên cảm tưởng về nỗi đau của con người trước ảnh hưởng của ô nhiễm.

Những điểm cần lưu ý khi chỉ đạo

Giống như trước đó đã trình bày, poster-session với tư cách là phương pháp học tập-giảng dạy không chỉ là hoạt động phát biểu mà các hoạt động trước và sau hoạt động học tập cũng rất quan trọng. Đặc biệt hoạt động trước học tập sẽ quyết định sự thành bại của hoạt động phát biểu vì vậy giáo viên cần có sự chỉ đạo thích hợp. Trong giờ học vừa đề cập Hasegawa đã đưa ra hai điểm quan trọng của việc chỉ đạo trước khi tiến hành phát biểu : « Góc tư vấn » và « quan sát lớp học ». « Góc tư vấn » là sự trợ giúp tương ứng với yêu cầu, câu hỏi của học sinh, ví dụ như khi học sinh cần tìm tài liệu và tới hỏi, giáo viên sẽ chỉ cho học sinh phương pháp thu thập tài liệu, nếu học sinh không thể tìm được, giáo viên sẽ trao tài liệu đó cho học sinh. Trong « quan sát lớp học » giáo viên sẽ quan sát và đưa ra lời khuyên ở hai điểm : « sự chuẩn bị đó có dựa trên những gì đã học không ? » và « có công phu không ? » (độ lớn của chữ, các từ khóa quan trọng, sự rõ ràng trong kết luận, sử dụng các bảng biểu, con số…).

Trong chỉ đạo đối với hoạt động phát biểu, giáo viên cần xem xét từ hai cái nhìn đối với cả phía người phát biểu và người nghe. Đối với người phát biểu, giáo viên chú ý quan sát và đánh giá về độ lớn của giọng nói, tốc độ nói, điệu bộ, cử chỉ, cảm xúc, bầu không khí, cách thức đối thoại, trả lời câu hỏi, nội dung và cách thức trình bày của poster. Thêm nữa, đối với người nghe, việc đánh giá cách đặt ra câu hỏi và nội dung của chúng là không thể thiếu. Trong hoạt động phát biểu trong Poster-session, sự giao tiếp giữa người nói và người nghe rất quan trọng, thông qua  đó mà học sinh phát hiện ra vấn đề, chủ đề mới. Đặc biệt,ở trường hợp tiến hành ở trường trung học cần chú ý hơn đến điểm này.

Học tập sau phát biểu là hoạt động học tập phản tỉnh, đánh giá, trao đổi ý kiến, cảm tưởng dưới quy mô cả lớp hoặc theo nhóm. Trong quá trình cùng đánh giá và đưa ra cảm tưởng, việc làm rõ những ưu điểm và nhược điểm là rất quan trọng. Trên cơ sở học sinh đã thảo luận đủ, giáo viên cũng cần đưa ra các bình luận.

Poster-session là hoạt động học tập mang tính chủ thể của học sinh nhưng ở trong giờ học thông thường nó được tiến hành dưới hình thức các nhóm cho nên rất dễ xảy ra tình trạng chỉ có một bộ phận học sinh tích cực tác nghiệp. Giáo viên cần lưu ý đến việc phân công nghiệm và khuyến khích hợp tác để lôi cuốn tất cả học sinh vào các hoạt động.

Trước kia các poster chủ yếu được viết và làm bằng tay. Tuy nhiên ngày nay cùng với sự phổ cập của máy tính, việc chế tạo và trình bày các poster sử dụng phần mềm cũng trở thành hiện thực. Từ giờ về sau chắc chắn các phương tiện truyền thông với các phương pháp biểu hiện, phát biểu phong phú sẽ được đưa vào trường học.

 

 

Nguyễn Quốc Vương dịch từ « Từ điển giáo dục môn Xã hội » (Gyosei, 2000)