Honta Koei và tác phẩm “Chiến tranh Thái Bình Dương của chúng tớ”

(Hato no Morishobo, 1973)

 

Học sinh năm thứ hai THCS đã tự mình điều tra, làm rõ  và suy ngẫm về Chiến tranh Thái Bình Dương. Vì vậy mà gọi là “Chiến tranh của chúng tớ”. Trước tiên, học sinh đọc về Chiến tranh Thái Bình Dương được viết trong SGK của các nước sau đó viết thư cho bạn bè ở châu Á. Trong sách giáo khoa của châu Á đều có viết về hình dáng của chiến tranh-thứ không được viết ở sách giáo khoa Nhật Bản. Đó là những hành vi tàn bạo của quân đội Nhật Bản, sự kháng chiến chống quân đội Nhật của người dân châu Á. Những học sinh sau khi đọc tư liệu đã viết: “xin hãy tha thứ cho tội ác mà quân đội Nhật Bản đã gây ra”, “Quả thật Nhật Bản đã làm những việc giống như phát xít”, “tôi muốn nói lên sự ngu xuẩn của Nhật Bản”. Ý đồ của Honta muốn học sinh truy tìm Chiến tranh Thái Bình Dương từ lập trường của người dân châu Á và ý thức về nó trong tư cách người bị hại được thể hiện rõ ở đây.

Sau đó, học sinh tập hợp lại những lá thư đã viết thành tập san. Sau đó các em mang tập san này tới thăm các đại sứ quán và tiến hành điều tra về tình hình bị bức hại bởi chiến tranh ở các nước và tự  mình điều tra chứng minh cho những gì về chiến tranh được viết ở SGK các nước châu Á mà không được viết trong SGK Nhật Bản.

Tiếp đó, học sinh cho bố mẹ đọc các tập san này và ghi lại phản ứng của họ. Phản ứng của cha mẹ học sinh đa phần là tiêu cực: “Lúc này không cần thiết phải xin lỗi” (phủ định các hành động của quân đội)…Nó thể hiện sự khó khăn khi phải đối mặt với một sự thật làm cho con người không cảm thấy hài lòng. Việc so sánh tư duy của học sinh trung học cơ sở khi tự mình điều tra về sự thật, tự mình tạo nên hình ảnh của Chiến tranh Thái Bình Dương  là điều rất đáng chú ý.

Nguyễn Quốc Vương dịch từ “Từ điển giáo dục môn Xã hội” (Gyosei, 2000)