Học tập hiến pháp


 

Sự tích tụ của học tập  Hiến pháp.

Trong lời nói đầu của Luật giáo dục cơ bản có viết: “Chúng ta trước hết đề ra Hiến pháp nước Nhật Bản, thể hiện rõ quyết tâm  xây dựng  quốc gia dân chủ, văn hóa và nỗ lực cống hiến cho hòa bình thế giới và phúc lợi của nhân loại. Việc thực hiện lý tưởng này về cơ bản là nhờ vào sức mạnh của giáo dục”. Trong sức mạnh của giáo dục thì vai trò trung tâm của môn Xã hội và môn Công dân với mục đích hình thành nhận thức xã hội và phẩm chất công dân trở nên rất rõ ràng. Bản Hướng dẫn học tập thông qua môn Xã hội ở trường tiểu học, lĩnh vực công dân thuộc môn Xã hội ở THCS, môn công dân, Xã hội hiện đại, Kinh tế-chính trị ở THPT đã chỉ ra việc tích tụ học tập hiến pháp như sau.

Ở trong môn Xã hội tiểu học, giáo viên làm cho học sinh lý giải được sự tôn trọng nhân quyền cơ bản, chủ quyền quốc dân và chủ nghĩa hòa bình-những nguyên tắc cơ bản của Hiến pháp nước Nhật Bản. Về vị trí của Thiên hoàng như là biểu tượng của quốc gia và  thống nhất quốc dân, giáo viên làm cho học sinh hiểu thông qua việc đưa ra các hành vi quốc sự dễ hiểu đối với học sinh. Về quyền lợi của quốc dân, giáo viên làm cho học sinh hiểu  quyền tìm kiếm tự do, bình đẳng, hạnh phúc của quốc dân là quyền lợi vĩnh viễn và được bảo đảm và để duy trì nó cần đến sự nỗ lực không ngừng của quốc dân. Bên cạnh đó quốc dân để thực thi phúc lợi công cộng thì còn phải có cả trách nhiệm. Về quyền lợi và trách nhiệm của quốc dân, giáo viên sẽ chỉ đạo học tập bằng việc đưa ra các ví dụ cụ thể trong đời sống hàng ngày.

 

Trong lĩnh vc Công dân cp THCS giáo viên làm cho hc sinh hiu sâu sc v s tôn trng con người thông qua vic ly hc tp quyn con người cơ bn làm trung tâm đng thi làm cho hc sinh lý gii các nguyên tc cơ bn ca Hiến pháp nước Nht Bn nhm giáo dc nn tng cách nhìn, cách nghĩ dân ch. Đc bit, đ hc sinh nhn thc được mt cách đúng đn v mi quan h gia quyn li và nghĩa v t tm nhìn rng ln xut phát t đi sng xã hi thì vic hc tp v mi quan h gia các nguyên lý cơ bn ca Hiến pháp vi đi sng xã hi là cn thiết. Đng thi làm cho hc sinh lý gii được rng đ điu hành đi sng xã hi dân ch thì vic xác lp chính tr da trên  lut pháp và bo v lut pháp là rt quan trng.

 

Trong môn Xã hi hin đi cp THPT, giáo viên làm cho hc sinh hiu mt cách c th v mi quan h gia các nguyên tc cơ bn ca hiến pháp và đi sng quc dân t quan đim bo v nhân quyn cơ bn và pháp quyn, ch quyn thuc v quc dân và dân ch theo chế đ ngh vin. Trong môn Kinh tế-chính trị ở THPT giáo viên làm cho hc sinh lý gii v các nguyên lý và triết lý ca chính tr dân ch thông qua hc tp v chính tr cn đi, s xác lp và bo đm nhân quyn cơ bn, ch quyn thuc v nhân dân, dân ch ngh vin, chế đ phân quyn, ch nghĩa hòa bình đng thi giúp hc sinh suy nghĩ xem triết lý và nguyên lý đó đã được phát huy như thế nào trong Hiến pháp Nht Bn t đó hiu sâu v tính cht cơ bn ca hiến pháp. Khi ch đo hc sinh, vic hc tp làm rõ ý nghĩa lch s ca vic chế đnh Hiến pháp nước Nht Bn, kho sát và so sánh vi nguyên tc, nguyên lý ca Hiến pháp Đi đế quc Nht Bn, so sánh chính tr đc tài và chính tr dân ch, suy nghĩ v ch quyn ca quc dân trong mi liên quan vi v trí ca Thiên hoàng được ghi trong hiến pháp… là rt hiu qu. Trong trường hp đó không nên ch dng li vic hc tp v các t chc, chc năng mà vic làm cho hc sinh siu v nguyên lý chính tr hay lý lun chính tr sinh ra nó có vai trò quan trng.

 

Hc tp hiến pháp nghĩa rng và hc tp hiến pháp nghĩa hp.

 

Trong hc tp hiến pháp có hai hình thc là hc tp hiến pháp nghĩa hp tc là hc tp v tng điu khon ni dung ca hiến pháp và hc tp hiến pháp theo nghĩa rng-lý gii v các nguyên lý ca hiến pháp thông qua hc tp  c th trong đi sng hàng ngày. Hc tp hiến pháp trong môn Xã hi và Công dân nói chung là hc tp hiến pháp theo nghĩa rng khi giáo viên làm cho hc sinh lý gii được quá trình chế đnh Hiến pháp Nht Bn và tư duy tôn trng con người. Vic chế đnh hiến pháp Nht Bn có liên quan đến chính tr, kinh tế, xã hi Nht Bn sau chiến tranh thế gii th hai vì vy vic chú ý đến bi cnh và các ci cách là rt quan trng. Do đó, vic đi sâu vào gii thích tng điu, tng ni dung là không cn thiết mà điu quan trng là lsy gii tư duy cơ bn ca Hiến pháp. Đó không phi là vic làm cho hc sinh lý gii lý lun, chế đ mt cách đơn gin mà vic làm cho hc sinh suy ngm v mi quan h gia cuc sng và hiến pháp là quan trng. Không nên tiến hành  hc tp v các nguyên lý ca hiến pháp dưới góc đ lý lun mà cn hướng dn hc sinh quan sát các nguyên lý cơ bn ca hiến pháp t kinh nghim và đi sng ca bn thân hc sinh xem xem nó có liên quan vi cuc sng như thế nào và chúng ta cn phi n lc nhng đim nào.

 

Vn đ sa đi hiến pháp.

 

Ngày nay khi y ban điu tra hiến pháp được lp ra trong quc hi và  tiến hành nhìn nhn li hiến pháp hin hành thì trong gi hc trường ph thông trung hc không th không đ cp đến vn đ sa đi hiến pháp. Cùng vi các lý lun trước đó như “lý lun hiến pháp t ch”, “lý lun sa đi điu 9” gn đay lý lun đòi sa hiến pháp dưới hình thc ng h ch trương “cng hiến quc tế” đang dâng cao. V vn đ này, trước hết cn nhìn li quá trình chế đnh hiến pháp Nht Bn và hiu biết tht chính xác v hoàn cnh chế đnh hiến pháp. Tiếp theo vic tiến hành điu tra ý kiến đng ý, phn đi xung quanh vn đ sa đi hiến pháp do chính hc sinh tiến hành và lý gii v c hai ý kiến là rt quan trng. Giáo viên trước hết cn đưa ra mt cách công bng c hai phái: h hiến (bo v hiến pháp)  và ci hiến (ci cách hiến pháp) đ hc sinh lý gii và không nên thiên v bên nào. Nhng gi hc tho lun v ý thc quc dân xung quan vic sa đi hiến pháp do chính bn thân hc sinh điu tra là cn thiết. Chc chn trong quá trình tiến hành gi hc, hc sinh s hi giáo viên v lp trường ca bn thân. Trong trường hp đó giáo viên nên tr li ngn gn và rõ ràng  ý kiến ca mình tránh vic thuyết minh, gii thích dài dòng.

 

 

 

Nguyn Quc Vương dch t “T đin giáo dc môn Xã hi”