Học tập điều tra thông tin

 

Hc tp điu tra thông tin thường được tiến hành trong hc tp môn Xã hi. Bng vic ch ra th t cách thc điu tra trên thc tế hc sinh có th t mình điu tra và biết được c th. đó có th các nghi vn mi xut hin và vic hc tp li tiếp tc.

 

Quyết đnh ch đ

 

Thông qua  hc tp tham quan nhà máy x lý rác, mi quan tâm ca hc sinh đi vi rác rt cao. Câu hi “Ti sao rác li liên tc gia tăng” tr thành “cái c” cho vic hc tp. Hc tp điu tra thông tin s bt đu vi vic quyết đnh ch đ-“điu tra thông tin v cái gì”. Đu tiên c lp s quyết đnh ch đ ln. Trường hp suy ngm v môi trường thì có th đó là vn đ “Vn đ môi trường ca thành ph hin nay ra sao?”. C lp s tho lun ch đ này, sau đó s thu hp ch đ li. Các vn đ như “nước có b ô nhim không?”, “không khí có ô nhim không?”, “chim và các đng vt hoang dã khác có bị ảnh hưởng không?”, “Vic phát trin công nghip có gây nh hưởng không?”, “Vn đ thc phm có n không?” s xut hin. Sau đó các nhóm s phân công điu tra. Vn đ ln là môi trường đã được phân chia ra đ điu tra và suy nghĩ. Ch đ trong trường hp này được gi là ch đ “bc trung”. Mt nhóm nào đó s chn ch đ v nước và qua tho lun trong nhóm các s có s trao đi, phát biu v nhng điu được thy trên ti vi, báo, bn thân nghe hoc nhìn thy. Da trên các phát biu, trao đi này, nhóm s  xây dng d kiến, suy nghĩ t nhiu góc đ v ch đ “bc trung” này và quyết đnh ni dung điu tra. Các ni dung này tr thành “tiu ch đ”.

 

Ví d như hc sinh trong nhóm s điu tra v:

 

(1) nhng th làm ô nhim sông, h

 

(2) nhng th làm ô nhim nước ngm

 

(3) sông, h b ô nhim

 

(4) cng và vnh b ô nhim

 

(5) lý do nước máy có mùi hôi.

 

 

Xây dựng kế hoạch nghiên cứu

Nên xây dựng kế hoạch nghiên cứu theo mẫu

(1) Phân công nghiên cứu: tiểu chủ đề và người đảm nhận

(2) Phương pháp nghiên cứu: tiến hành điều tra như thế nào. Ví dụ: điều tra, tìm kiếm thông tin ở thư viện.

(3) Thời gian nghiên cứu: Điều tra thông tin đến khi nào.

– tìm kiếm, điều tra bằng tư liệu

– chuẩn bị tóm tắt và phát biểu

– tổ chức phát biểu

(4) phương pháp tóm tắt và phát biểu

– cách tóm tắt=> tóm tắt bằng các thẻ

– phương pháp phát biểu =>sử dụng máy tính

 

Điều tra thông tin như thế nào

Trước hết, cần điều tra thông tin ở thư viện nhà trường. Do có nhiều tư liệu nên cần phải xác định đặc tính khi điều tra.

(1) Tư liệu là sách

Có các từ điển được xếp theo thứ tự a, b, c hay theo phân loại khoa học. Tiếp theo, ở đây có các bản niên giám về địa lý, lịch sử liên quan đến môn Xã hội. Cũng có cả các niên giám ghi chép các sự kiện trong một năm về sản xuất, buôn bán, sự kiện. Trước tiên là tra tìm mục lục. Những mục nào thích hợp với tiểu chủ đề cần chi chép lại và để trong ngoặc. Ở đây cần phải đào tạo học sinh  cách tìm kiếm các bài viết và cách tóm tắt thu gọn thông tin.

(2) Đa phương tiện

Để biết thông tin về Nhật Bản và thế giới thì báo là thứ hữu ích. Có thể lấy được các thông tin mới từ báo. Khi sử dụng các mảnh cắt từ báo, chế tạo thành các quyển hoặc tệp tài liệu thì sẽ có được những thông tin khó tìm thấy ở sách. Cũng có thể sử dụng các băng video do các cơ quan nhà nước chế tạo. Cũng có thể có trường chưa có điều kiện nhưng số lượng các trường ở đó học sinh sử dụng internet để tìm kiếm đang tăng lên.

Sự đa dạng của phương pháp điều tra thông tin

Việc tìm kiếm, điều tra thông tin ở các bảo tàng, thư viện cũng quan trọng nhưng ở giới hạn cho phép cần phải ra ngoài tìm đến nơi sản xuất  nước máy và trực tiếp tiến hành phỏng vấn. Có nhiều trường hợp nhà máy sản xuất nước không ở  gần trường. Tuy nhiên không phải chỉ điều tra mỗi nơi đó. Cũng có thể ông cụ ở cửa hàng vẫn đi học qua có thể chỉ cho biết nhiều thứ. Cần phải mở rộng phạm vi tìm kiếm thông tin.

1. Hỏi

Việc hỏi những người có nhiều kinh nghiệm hay người biết rõ về vấn đề đang điều tra có ý nghĩa rất lớn. Tuy nhiên cần liên lạc trước để tránh thất lễ.

2. Điều tra qua internet

Phương pháp này rất thích hợp với các chủ đề, thông tin mới ít người biết hoặc không tìm thấy trong sách. Tuy nhiên khác với các ấn phẩm đã xuất bản, thông tin ở đây chưa được kiểm chứng nên cần chú ý không phải tất cả mọi điều viết trên các trang nhà đều chính xác. Thêm nữa, việc đưa quá nhiều câu hỏi lên trang nhà cũng là việc làm nên tránh.

3. Hỏi qua điện thoại

Không nên tiến hành phương pháp này với các cơ quan không tiếp nhận câu hỏi qua điện thoại. Phía được hỏi trong trường hợp này sẽ lúng túng khi đột nhiên có điện thoại. Mặt khác việc hỏi qua điện thoại gây khó khăn cho việc ghi chép câu trả lời và dễ xảy ra nhầm lẫn.

4. Điều tra qua thư

Cần phải viết điều muốn hỏi thật chi tiết, rõ ràng trong lá thư gửi đi. Cũng có nơi không tiếp nhận thư nên trước khi làm phải tra cứu, xác minh kĩ. Câu hỏi trong thư cần chú ý đến thời gian của phía trả lời.

Cho dù là phương pháp nào đi nữa thì điều cần ghi nhớ là không được quên cảm ơn phía đã giúp đỡ.

 

Tóm tắt và phát biểu

Cần phải hướng dẫn những học sinh chưa biết cách tóm tắt bằng các gợi ý: đã tiến hành điều tra như thế nào, trong khi điều tra thì biết được điều gì, em nghĩ như thế nào về điều đó. Chỉ đạo học sinh viết rõ nghe từ ai, hỏi ai, thông tim lấy từ sách nào, ai viết, ở đâu xuất bản, xuất bản năm nào. Nếu như có được các điểm chủ yếu nói trên thì sẽ không cần phải lo lắng. Bằng việc tiến hành điều tra học sinh sẽ có thể đi đến nhiều nơi, gặp được nhiều người. Học tập sống động là việc gặp gỡ với người thật, việc thật.

 

Nguyễn Quốc Vương dịch từ “Từ điển giáo dục môn Xã hội” (Gyosei, 2000)