Hiện đại hóa giáo dục


  1. Đnh nghĩa và sơ lược s ra đi phát trin.

 

Theo nghĩa rng hin đi hóa giáo dc ch xu hướng ci cách giáo dc nhm ci thin chế đ, t chc, phương pháp, ly ni dung giáo dc làm trung tâm din ra vào nhng năm 60 ca thế k XX. Theo nghĩa hp nó ch xu hướng ci cách giáo dc ch trương đưa thành tu tiên tiến ca khoa hc đương thi vào ni dung giáo dc.

 

Trước và trong Chiến tranh thế gii th hai, giáo dc Mĩ da trên ch nghĩa kinh nghim là ch yếu nhưng trong cuc cách mng khoa hc kĩ thut sau chiến tranh s phê phán đi vi nn giáo dc này dâng cao. Kết qu là vào nhng năm 50 ch trương đ xướng chương trình ly “trung tâm là hc thut” đã được đưa ra.

 

Năm 1957, Liên Xô phóng thành công v tinh nhân to Sputnik đã to ra “Sputnik Shock” đi vi nước Mĩ. Nhn thc cho rng Mĩ đang chm chân hơn Liên Xô v mt khoa hc-kĩ thut tr nên mnh m. Trong bi cnh đó lý lun giáo dc ca Bruner được đánh giá cao và áp dng vào thc tin. T Mĩ xu hướng áp dng lý thuyết ca Bruner lan ta ra các nước khác trên thế gii. S c th hóa hc thuyết ca Bruner được trình bày ch yếu trong tác phm “Quá trình giáo dc” được thc hin bng vic chú trng ti cu to ca ni dung giáo dc. Các nhà giáo dc cho rng vic chú trng cu to ca ni dung giáo dc s nâng cao hiu sut ging dy. V phương pháp hc sinh s được đi li con đường ca nhà nghiên cu theo kiu “hc tp phát hin”.

 

Vào thi kì này Mĩ cũng din ra các d án ln đi kèm vi các thí nghim khp các đa phương như “Toán hc UICSM”, “Vt lý PSSC” vi vai trò trung tâm là các nhà khoa hc và hin trường giáo dc. Trong các d án này xét v ni dung giáo dc người ta đã đưa vào các thành tu khoa hc tiên tiến nht và da trên vic ging dy nó hc sinh s đi theo phương pháp ln tìm ca nhà khoa hc tc là phương pháp khám phá (thám him). Nghĩa là giáo viên làm cho hc sinh không ch có được ni dung tri thc mà còn giúp cho hc sinh tri nghim quá trình đt được tri thc đó.

 

Tuy nhiên vào nhng năm 70 trên thế gii bt đu xut hin nghi vn đt ra đi vi các cuc ci cách ni dung giáo dc. Nhng ý kiến phê phán các cuc ci cách này xut phát t quan đim v giáo dc con người.

 

  1. nh hưởng đi vi Nht Bn

 

Sau khi tác phm “Quá trình giáo dc” ca Bruner được phát hành Nht Bn thì nh hưởng ca nó có th nhìn thy rõ. Đc bit trong bi cnh nn kinh tế Nht Bn dn tiến đến thi kì hoàng kim, gii công nghip đã đt ra cho giáo dc yêu cu đào to ngun nhân lc và yêu cu hin đi hóa ni dung giáo dc vi trung tâm là các môn giáo khoa t nhiên. Đi tiên phong trong quá trình hin đi hóa giáo dc là Hip hi giáo dc toán hc. cp đ hành chính giáo dc, đng thái tiếp nhn xu hướng hin đi hóa giáo dc là vic sa đi Bn hướng dn ging dy ca B giáo dc. Trước đó trong Sách trng v giáo dc năm 1964 sau khi đ cp đến xu hướng hin đi hóa ca Âu Mĩ, B giáo dc Nht Bn cũng đã ch ra s bt hoàn b ca giáo dc trước yêu cu nâng cao năng lc, hc lc cơ bn và ch ra tính tt yếu ca khóa trình giáo dc mi, phương pháp giáo dc mi ly giáo dc khoa hc kĩ thut làm trung tâm.

 

Xét riêng phm vi môn Xã hi thì nh hưởng ca hin đi hóa giáo dc đây không mnh m như ở các môn giáo khoa khác như Toán hc, Vt lý, Khoa hc nhưng s tranh lun v hin đi hóa ni dung môn Xã hi cũng tr nên thnh hành. Trong Bn hướng dn hc tp, cùng vi giáo dc phm cht công dân, vic tinh tuyn ni dung và giáo dc năng lc cũng được chú trng. Mt khác, trong các đoàn th giáo dc dân s do nh hưởng ca hin đa hóa giáo dc Âu-Mĩ t khóa “cu to hóa” đã được s dng ph biến. Các phương pháp giáo dc mi cũng được đ xướng. Tuy nhiên bước vào thp niên 80 thì ch nghĩa năng lc được coi trng quá mc trong giáo dc đã gây nên hu qu tai hi vi nhng biu hin như s gia tăng nng n lượng tri thc cn phi dy dưới cái tên hin đi hóa và trên thc tế người ta pht l “quá trình” Bruner đ xướng mà biến nó đơn thun là s truyn đt tri thc dn đến s nng n, “chiến tranh thi c”. Kết qu là t s phê phán giáo dc kiu này, giáo dc “con người”, giáo dc “Yutori” đã ra đi và ngày mt phát trin.

 

Tháng 11/2012

Nguyn Quc Vương dịch