Chế tạo Video


 “Tôi có giấc mơ chế tạo video”

Komori Kenko, người có “ước mơ tạo ra một tác phẩm”, trong chủ đề (tangen) nhỏ  “ Cổ đại Nhật Bản-thời kì văn hóa Jomon”, thông qua việc chế tác video “Đồ gốm và cuộc sống của người Umataka” nhắm tới mục tiêu làm cho học sinh có tư duy về mối quan hệ, liên hệ giữa cuộc sống thời đại Jomon và cuộc sống của bản thân đã tiến hành khai phát giáo tài  này nhằm lý giải và đồng cảm với người Jomon ở Umataka.

Trước tiên Komori chia lớp ra thành 6 nhóm dựa trên sự cân nhắc về sở trường và nguyện vọng của cá nhân học sinh sau đó tiến hành các bước sau.

(1) Đội sinario: Xây dựng kế hoạch, kết cấu nội dung video.

(2) Đội paneru: Vừa tưởng tượng cuộc sống của người Jomon vừa miêu tả

(3) Đội học tập: quyết định nội dung phỏng vấn chuyên gia khảo cổ, xuất hiện trong video với tư cách là phóng viên.

(4) Đội quay phim-chụp hình: giúp giáo viên ghi hình. Đội được xây dựng từ những thành viên có lòng nhiệt tình cao, có thể giúp  giáo viên cả vào ngày nghỉ.

(5) Đội biên tập: Đây là đội làm công việc khó nhất, giúp giáo viên trong công việc biên tập video.

(6) Đội đọc lời thoại: Đội đảm nhận việc kết hợp lời thoại với âm nhạc khi video hoàn thành. Các đội khác cũng có thể tham gia giúp đỡ đội trong việc sửa đổi lời thoại.

Ở giờ học sử dụng video tự chế tác đáp ứng được nguyện vọng, mục tiêu đề ra thì không chỉ nâng cao được húng thú, mối quan tâm của học sinh mà còn giúp học sinh thêm tự tin vào bản thân, nâng cao sự tin cậy qua lại và tạo ra hiệu quả lớn ở phương diện điều hành lớp  học. Điều thấy ở thực tiễn này là sự hấp dẫn của tự chế tác video do học sinh người thưởng thức tự chế tác nên có thể đưa vào cách nhìn của bản thân.

Tuy nhiên ở trường hợp giáo tài có độ trừu tượng cao kiểu hệ thống xã hội như “tự trị địa phương”, nếu như không có công phu ở phần phương thức tiếp cận đối với giáo tài thì ý thức tham gia sẽ có khả năng bị phân tán. Tóm lại, sự thành bại của việc tự chế tạo video phụ thuộc vào giai đoạn tạo ra kết cấu nội dung, việc quyết định đưa vào nội dung nào, thông tin nào, từ quan điểm nào, chuyển tải bằng phương pháp nào, làm cho học sinh hiểu và suy ngẫm về cái gì cần phải được làm rõ. Ví dụ như phương pháp đưa ra một bộ phận, một mảnh nào đó của hành chính địa phương với cái nhìn nhất quán chẳng hạn như “nó liên quan đến ai”, từ đó tiến hành xây dựng kết cấu hình ảnh âm thanh với ý thức vấn đề của học sinh dưới hình thức hỏi, đáp. Nếu như xác định định được vị trí trong giờ học dùng giáo tài là video tự chế tác, thì việc ghi hình, chế tạo, phỏng vấn… có thể tiến hành một cách thích hợp.

 

Phân loại chế tác video

Chế tác video có thể phân làm hai loại: chế tác với tư cách là giáo tài giáo viên có ý đồ rõ ràng và chế tác do học sinh thực hiện dưới sự hướng dẫn của giáo viên nhằm khơi dậy mối quan tâm, hứng thú và làm sâu sắc đối tượng nhận thức, nâng cao năng lực biểu hiện của học sinh.

Video do giáo viên chế tác sẽ bao gồm cả video do giáo viên chế tác, biên tập toàn bộ và video có sử dụng từng đoạn lấy từ video của người khác. Do vấn đề tác quyền cho nên việc sử dụng video người khác sẽ gặp khó khăn. Phần lớn các video là do giáo viên tự chế tác. Tuy nhiên, hiện nay công việc biên tập đã được đơn giản hóa nhờ công nghệ nhưng điểm cần chú ý là giáo viên phải biết lựa chọn các cảnh cần thiết không nên sử dụng cả cuốn băng video dài ghi hình được khi du lịch nước ngoài. Thứ hai cần phải ghi nhớ rằng đối với các video lấy ở các kênh truyền hình, chúng đã qua bộ lọc và bản thân video của giáo viên chế tạo cũng có bộ lọc ấy. Giáo viên cần phải nhận thức rõ về điều đó để chế tạo video và tiến hành giờ học trong sự so sánh với các phương tiện truyền thông khác.

Cách chế tác Video

Thông thường giờ học được cấu tạo từ ba yếu tố: giáo viên, giáo tài-giáo cụ và học sinh. Đối với giáo viên, giáo tài-giáo cụ là đối tượng giảng dạy được cụ thể hóa từ ý đồ giáo dục, và đối với học sinh chúng là đối tượng học tập có khả năng tạo ra năng lực ở học sinh. Giờ học do được tạo thành thông qua sự giao tiếp giữa giáo viên và học sinh dựa trên giáo tài-giáo cụ, cho nên việc sử dụng các phương tiện thông tin đa dạng và không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt thông tin bằng ngôn ngữ sẽ tạo ra hiệu quả cao. Trong môn Xã hội video được sử dụng  với tư cách là phương tiện thể hiện cụ thể các hiện tượng xã hội phức tạp vượt qua trải nghiệm trực tiếp của học sinh đồng thời cũng là  giáo dục-giáo tài làm mở rộng và sâu sắc trải nghiệm của người học. Tuy nhiên khó có thẻ nói việc sử dụng giáo tài video trong giờ học đã tạo ra hiệu quả cao. Một trong những lý do là giáo viên sử dụng các video có tính một chiều từ phía giáo viên. Vì vậy cần phải có sự chuyển đổi về ý tưởng. Ở đây cần phải chú ý đến các video do người học chế tạo hoặc là các video là sản phẩm hợp tác giữa người dạy và người học. Tức là nó phải đáp ứng:

(1) việc sử dụng máy móc chuyển từ tay giáo viên sang tay học sinh

(2) Hoạt động của học sinh chuyển từ bị động sang chủ động

(3) Lập trường của giáo viên chuyển từ chỉ đạo sang trợ giúp

(4) hình thức học tập chuyển từ học tập nhất loạt sang học tập cá thể.

Ví dụ về thực tiễn được dẫn ra ở trên đã thể hiện điều đó.

Trong giáo dục môn Xã hội từ giờ trở đi, giáo viên sẽ trợ giúp học sinh giải quyết vấn đề,  tôn trọng tư duy của học sinh, và phát huy tính sạng tạo cũng như các hoạt động thể hiện lòng mong muốn của học sinh. Bởi vì trong xã hội thông tin hiện nay cần đến năng lực  chuyển tải thông tin thích hợp để có thể nhận được sự quan tâm và lý giải chính xác của đối tượng tiếp nhận.Vì vậy, chế tác video trở thành nơi huấn luyện quan trọng. Tuy nhiên không được quên rằng thông tin bao gồm cả tấm lòng và khi truyền đạt phải ghi nhớ điều đó. Phương pháp biểu hiện của trái tim và việc giáo dục tín cảm thụ có thể tiếp nhận điều ấy là hoạt động học tập quan trọng.

Nhờ sự phát triển của kĩ thuật số, việc biên tập video đang ngày càng trở nên  đơn giản và các video được chế tác sẽ ngày càng có thêm những thông tin phong phú. Tuy nhiên cũng cần chú ý một điểm là trong tình hình đó hiện trường giáo dục sẽ bị biến thành thì trường của giới công nghiệp giáo dục và có nguy cơ xa rời bản chất của chế tác giáo tài lúc ban đầu.

 

Nguyễn Quốc Vương dịch từ “Từ điển giáo dục môn Xã hội” (Gyosei, 2000)