“Trẻ em trong ngọn lửa chiến tranh”-ngọn lửa thiêu đốt Chihiro Iwasaki




 
 Vào những năm 60-70 của thế kỉ XX, Việt Nam và cụ thể hơn là chiến tranh Việt Nam đã luôn thu hút tâm trí của người Nhật.

 

Những tin tức và hình ảnh về cuộc chiến ở Việt Nam làm cho người Nhật xúc động mạnh đặc biệt là học sinh, sinh viên và những người trí thức.

Phong trào phản chiến lan rộng và sôi nổi khắp các đô thị lớn và nhiều trường đại học trở thành cứ điểm của phong trào.
Rất nhiều cuốn sách viết về Việt Nam được xuất bản, nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà báo người Nhật cũng trực tiếp đến Việt Nam để quan sát cuộc chiến.

Tại sao cuộc chiến ở một đất nước xa xôi lại khiến người Nhật cảm động, thậm chí ngọn lửa chiến tranh ở đây còn vò xé con tim người Nhật?

Sự tình vừa phức tạp vừa dễ hiểu.

Nước Nhật đã từng có 15 năm chiến tranh (1931-1945). Trong cuộc chiến tranh đó nước Nhật vừa là thủ phạm vừa là nạn nhân. Rất nhiều người Nhật bị đàn áp bởi chủ nghĩa phát xít, rất nhiều thanh niên bị động viên vào quân đội và chết trên những miền đất xa lạ. Nhật cũng bị ném bom nguyên tử , bị không kích và bị chiếm đóng. Sau 1945 hàng chục vạn gia đình người Nhật sống ở Trung Quốc, Triều Tiên bị ly tán kéo theo hàng vạn hàng vạn trẻ em trở thành trẻ “mồ côi” khi bị cưỡng chế trở về Nhật Bản. Không gia đình, không ngôn ngữ, không nơi nương tựa và sống với mặc cảm tâm lý vô cùng phức tạp và dễ tổn thương.

15 năm hít thở không khí dân chủ, hòa bình và hưởng thụ cuộc sống giàu có nhờ vào nền kinh tế tăng trưởng cao độ, người Nhật càng thấm thía sự phi nhân, tàn ác của chiến tranh.

Hơn nữa, phức tạp hơn, khi đó nước Nhật đang chao đảo giữa Đông và Tây. Dù gián tiếp nước Nhật cũng đang tham gia vào cuộc chiến đẫm máu ở Việt Nam: những chiếc tàu chiến và máy bay vẫn xuất phát từ Okinawa (quần đảo phía nam Nhật Bản) để mang tên lửa, bom trút xuống Việt Nam và sau đó lại về đây nghỉ ngơi, sửa chữa.
Có lẽ Chihiro Iwasaki, nữ họa sĩ tài hoa và đa cảm đã viết và vẽ tác phẩm “Trẻ em trong ngọn lửa chiến tranh” trong bối cảnh lịch sử như thế. Bà hé lộ chút ít về bối cảnh đó ở phần “Vài lời gửi gắm” ở cuối sách:

289897-tre-em-trong-ngon-lua-chien-tranh

Cuộc chiến tranh Việt Nam kéo dài. Hiện vẫn chưa kết thúc. Bom đạn Mỹ còn ném xuống cả Campuchia, nước láng giềng của Việt Nam.

Trong phòng tranh chật hẹp tại Tokyo, tôi trăn trở suy nghĩ về những cuộc chiến tranh đó, về cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai mà chính tôi là nạn nhân.

Dù không có điều kiện ra chiến trường, tôi cũng hiểu rõ trẻ em sẽ sống như thế nào, khổ như thế nào trong các cuộc chiến tranh đó. Bởi vì, ánh mắt ngây thơ, đôi môi hồng và trái tim trong trắng của tất cả trẻ em trên trái đất này đều giống nhau.

Tôi hiểu điều đó còn vì một lẽ là họa sĩ sáng tác tranh truyện cho trẻ thơ”.

 

Trong cuốn sách này, bà đã viết và vẽ về những bông Anh thảo màu đỏ-“những linh hồn trẻ thơ vô tội, chết trong các trận mưa bom”. Bà cũng vẽ và kể về những em bé chết vì bom, bị thiêu cháy ở cả Nhật và Việt Nam. Nhưng bức vẽ trẻ em với khuôn mặt đau đớn, u buồn đầy ám ảnh.

 

Hãy đọc để cảm nhận nỗi đau của chiến tranh.

Hãy đọc để suy ngẫm về giá trị của sinh mệnh.

 

Và hãy đọc và nghĩ xem tại sao một người phụ nữ Nhật lại có thể đau lòng đến thế!

 

“Trẻ em trong ngọn lửa chiến tranh” được dịch giả Đoàn Ngọc Cảnh dịch từ nguyên tác tiếng Nhật và NXB Phụ Nữ xuất bản năm 2008.

 

P.s. Cảm ơn BTV đã tặng cuốn sách quý này. Xin trân trọng giới thiệu nó đến bạn đọc xa gần.


Cũ hơn Mới hơn