LỜI GIỚI THIỆU CHO "NGƯỜI MẸ TỐT HƠN LÀ NGƯỜI THẦY TỐT 2"


Tôi đọc “Người mẹ tốt hơn là người thầy tốt” của Doãn Kiến Lợi khoảng hai năm về trước. Cuốn sách đã để lại cho tôi ấn tượng tốt vì những ý tưởng mới mẻ và nội dung gần gũi.

Lần này, tôi có cơ hội đọc “Người mẹ tốt hơn là người thầy tốt 2” của bà khi bản dịch cuốn sách còn ở dạng bản thảo. Đấy là một điều may mắn đối với bản thân tôi.

Đây là cuốn sách tập hợp những bức thư độc giả Trung Quốc gửi tới tác giả Doãn Kiến Lợi để tâm sự và đặt ra các câu hỏi nhờ tư vấn. Chúng được tác giả lựa chọn từ hàng vạn các bức thư mà bà đã nhận được từ độc giả kể từ khi “Người mẹ tốt hơn là người thầy tốt” được xuất bản ở Trung Quốc. Kèm theo các bức thư này là phần trả lời, tư vấn của tác giả Doãn Kiến Lợi. Việc công bố các bức thư người khác gửi cho mình là một việc làm cần thận trọng vì đụng chạm đến quyền riêng tư của người khác. Chính vì vậy trong phần “Lời nói đầu”, chính Doãn Kiến Lợi đã nói rõ về điều này.

“Với những bức thư các vị phụ huynh gửi tới, tôi có sửa chữa chút ít trên cơ sở cố gắng giữ nguyên vẹn bản gốc. Một là chỉnh sửa lại câu chữ, sửa những câu sai, từ sai để câu cú mượt mà hơn, đọc dễ hiểu hơn. Hai là để tôn trọng sự riêng tư của mỗi người, tôi đã xóa đi tên họ, kể cả tên trên mạng. Ngoài ra, tôi cũng sửa cả những nội dung có liên quan đến địa danh, nghề nghiệp, trường học, tránh có người nhận nhầm”.

Các câu hỏi mà độc giả đặt ra cho tác giả Doãn Kiến Lợi rất rộng lớn, bao phủ từ giáo dục gia đình tới giáo dục trường học, giáo dục xã hội; từ việc học tập các môn giáo khoa tới những vấn đề về tâm sinh lý trẻ và giáo dục giới tính.

Chính vì vậy, nhìn vào nội dung các bức thư, những vấn đề mà các bức thư đặt ra, bạn đọc hoàn toàn có thể hình dung ra toàn cảnh bức tranh của giáo dục Trung Quốc đương đại.

Những vấn đề đặt ra đó cũng có thể là những vấn đề gần gũi, thiết thực đối với phụ huynh Việt Nam. Trong sách, các bức thư được sắp xếp theo nội dung (từng chương) và tác giả có đặt tên cho từng chương đó. Bạn đọc có thể hình dung ra các vấn đề giáo dục mà phụ huynh Trung Quốc quan tâm khi đọc lướt qua các tên sách và đề mục chính. Tôi khuyên các bạn nên đọc lướt mục lục cuốn sách một vài lần và suy ngẫm, hình dung ra cấu trúc tổng thể trước khi đọc vào nội dung cụ thể.

Ở từng bức thư, độc giả sẽ có cơ hội nhận ra những tình huống, vấn đề trong thực tiễn mà phụ huynh, học sinh Trung Quốc đang gặp phải và liên hệ với thực tiễn quanh mình.

Độc giả cũng sẽ có cơ hội tham khảo những lời khuyên mà tác giả đưa ra cho phụ huynh trong việc giải quyết các vấn đề mà bản thân họ, con cái họ đang gặp phải trong gia đình, ở trường học và ngoài xã hội.

Tuy nhiên, độc giả cần tiếp nhận những lời khuyên đó bằng tinh thần tự do và tư duy phê phán. Mỗi tác phẩm đều ra đời trong hoàn cảnh xã hội và văn hóa đặc thù, có nhiều điểm trong cuốn sách, nhiều gợi ý giải quyết vấn đề của tác giả có thể là phổ biến, phù hợp với giá trị quan của người Trung Quốc nhưng chưa chắc đã phù hợp với giá trị quan và môi trường văn hóa Việt Nam. Ở một số chủ đề, kiến giải của tác giả có thể chạm đến nội dung gây ra tranh luận sôi nổi trong giới học thuật và chưa đi đến kết luận cuối cùng hay định thuyết có tính phổ quát.

Thay vì máy móc làm theo lời khuyên của tác giả, độc giả hãy đọc, phân tích và lí giải xem tại sao tác giả lại đưa ra lời khuyên như thế và vấn đề thực sự nằm trong tình huống đó là gì, ở Việt Nam khi gặp tình huống đó, thông thường mọi người sẽ giải quyết ra sao và cách thức giải quyết như thế có gì bất ổn…

Bản thân tôi cũng có nhiều điểm không đồng ý với tác giả hoặc rất muốn tranh luận với tác giả về nhiều điểm liên quan đến giáo dục giới tính và phòng chống bạo lực, xâm hại trẻ em.

Chuyện đó cũng là bình thường.

Chính sự “bất đồng” đó đã thôi thúc tôi đọc lại cuốn sách nhiều lần và nhờ thế tôi hiểu thêm về giáo dục Trung Quốc đương đại và học hỏi được nhiều điều hữu ích.

Trong tinh thần ấy, xin trân trọng giới thiệu đến các bạn “Người mẹ tốt hơn là người thầy tốt 2”. Hi vọng sau khi đọc nó bằng tinh thần tự do và tư duy phê phán, các bạn sẽ học hỏi thêm được nhiều điều hữu ích.


Hà Nội, ngày 25 tháng 5 năm 2019

Nguyễn Quốc Vương



Cũ hơn Mới hơn